Πίνακες Τιμών Μεθοδολογίες και Ασκήσεις

Λυμένα παραδείγματα με πίνακες τιμών για βασικές δομές προγραμματισμού της Πληροφορικής Γ΄ Λυκείου. Κλασικό Β θέμα στις πανελλαδικές εξετάσεις του ΑΕΠΠ. Χρειάζεται βέβαια μεγάλη προσοχή γιατί μια απλή μαθηματική πράξη αν δεν λυθεί σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε μαθηματικό λάθος που θα παρασύρει όλη την υπόλοιπη λύση.
Ως θέμα εξετάσεων καλύπτει όλη την ύλη και μπορεί να σας ζητηθεί σε 2 εκδοχές.
1η εκδοχή να γράψετε και να γεμίσετε τον πίνακα τιμών.
2η εκδοχή να δίνεται έτοιμος ο πίνακας τιμών εσείς απλά να τον συμπληρώσετε.

Η ύλη που μπορεί να εξεταστεί στους πίνακες τιμών στις πανελλήνιες εξετάσεις είναι από τα κεφάλαια της δομής επιλογής (απλές, σύνθετες, πολλαπλές δομές και επίλεξε), δομή επανάληψης (Για, όσο, μέχρις_ότου και εμφωλευμένες επαναλήψεις), πίνακες (μονοδιάστατοι και σπανιότερα δισδιάστατοι) και τέλος υποπρογράμματα (διαδικασίες και συναρτήσεις).

Λυμένα παραδείγματα πινάκων τιμών

Στη παρακάτω σελίδα, θα προσπαθήσουμε να αναφέρουμε μία κατηγορία άσκησης πινάκων τιμών από κάθε κεφάλαιο. Βασισμένοι στην ύλη της Πληροφορικής Γ λυκείου, στα παλαιότερα θέματα πανελλαδικών εξετάσεων ΑΕΠΠ και στη τράπεζα θεμάτων του υπουργείου. Υπενθυμίζουμε ότι οι πίνακες τιμών είναι ένα συχνό Β θέμα στις πανελλήνιες εξετάσεις και χρειάζεται προσοχή στη λύση και στη παρουσίαση τους.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΛΥΣΗΣ: Η σύσταση μας είναι να λύσετε τον πίνακα τιμών στο πρόχειρο, στη συνέχεια να τον ξαναλύσετε σε άλλη σελίδα του προχείρου των εξετάσεων και να ελέγξετε αν τα αποτελέσματα που βγάλατε είναι ίδια. Στην περίπτωση που είναι, περνάτε τις απαντήσεις σας στο καθαρό μέρος του τετραδίου σας. Διαφορετικά μια απλή μαθηματική πράξη μπορεί να οδηγήσει και σε λάθος αποτέλεσμα άρα και σε απώλεια μορίων.

1. Πίνακας τιμών με Δομή ακολουθίας και λύση

Τμήμα προγράμματος Δομής ακολουθίας

Σε όλες τις ασκήσεις δομής ακολουθίας είτε θέλουν πίνακα τιμών είτε δεν θέλουν, χρειάζεται να ακολουθούμε την μία εντολή μετά την άλλη κρατόντας στη μνήμη την τιμή της κάθε μεταβλητής. Το περιεχόμενο της μεταβλητής αλλάζει μόνο αν πάρει η μεταβλητή με εκχώρηση νέα τιμή. Προσοχή να εμφανίζεται στη στήλη εμφάνισης το αποτέλεσμα της τελευταίας τιμής που έχει η μεταβλητή.
Α <- 8
Β <- 3
Γ <- Α + Β
Δ <- Α - Β
ΕΜΦΑΝΙΣΕ Γ, Δ
Βήμα Εντολή Α Β Γ Δ Εμφάνιση
1 Α ← 8 8 – – – –
2 Β ← 3 8 3 – – –
3 Γ ← Α + Β 8 3 11 – –
4 Δ ← Α - Β 8 3 11 5 –
5 ΕΜΦΑΝΙΣΕ Γ, Δ 8 3 11 5 11, 5
Εξήγηση άσκησης με πίνακα τιμών σε δομή ακολουθίας: Οι εντολές εκτελούνται διαδοχικά. Κάθε νέα τιμή υπολογίζεται με βάση τις τιμές που έχουν ήδη αποθηκευτεί.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να λύσεις πίνακα τιμών με δομή ακολουθίας: Δομή ακολουθίας, μεταβλητές και εκχώρηση.

2. Πίνακας τιμών με Πολλαπλή δομή επιλογής

Τμήμα προγράμματος

ΒΑΘΜΟΣ <- 16
ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ < 10 ΤΟΤΕ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Α'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ < 18 ΤΟΤΕ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Β'
ΑΛΛΙΩΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Γ'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Πίνακας τιμών

Βήμα Εντολή / Έλεγχος ΒΑΘΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ
1 ΒΑΘΜΟΣ ← 16 16 –
2 Έλεγχος:
ΒΑΘΜΟΣ < 10
16 ΨΕΥΔΗΣ
3 Έλεγχος:
ΒΑΘΜΟΣ < 18
16 ΑΛΗΘΗΣ
4 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ← 'Β' 16 Β
Εξήγηση άσκησης πίνακα τιμών με πολλαπλή δομή επιλογής: Η πρώτη συνθήκη είναι ψευδής. Άρα ελέγχεται η δεύτερη και επειδή είναι αληθής εκτελείται μόνο ο αντίστοιχος κλάδος και όλοι οι υπόλοιποι δεν ελέγχονται.

Ύλη ΑΕΠΠ που πρέπει να διαβάσεις για να λύσεις άσκηση με πίνακα τιμών στη πολλαπλή δομή επιλογής:
Πολλαπλή επιλογή και λογικές συνθήκες.

3. Πίνακας τιμών με την εντολή Επίλεξε

Η εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να ελέγξουμε την τιμή μιας μεταβλητής ή μίας παράστασης και να εκτελέσουμε διαφορετικές εντολές ανάλογα με την περίπτωση. Είναι μία εντολή που μετατρέπεται από πολλαπλή δομή επιλογής. Πολύ μεγάλη προσοχή ισχύουν οι κανόνες που ισχύουν και στην πολλαπλή δομή επιλογής με ΑΝ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ.

Παράδειγμα άσκησης με επίλεξε και πίνακα τιμών

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α3
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: επιλογή
ΑΡΧΗ
  Διάβασε επιλογή
  Επίλεξε επιλογή
    Περίπτωση 1
      Εμφάνισε 'Πρώτη επιλογή'
    Περίπτωση 2
      Εμφάνισε 'Δεύτερη επιλογή'
    Περίπτωση 3
      Εμφάνισε 'Τρίτη επιλογή'
    Περίπτωση αλλιώς
      Εμφάνισε 'Μη έγκυρη επιλογή'
  Τέλος_επιλογών
Τέλος_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πίνακας τιμών Του Επίλεξε

Για την εκτέλεση του παραδείγματος θεωρούμε ότι ο χρήστης δίνει την τιμή 2 . Προφανώς και θα μπορούσε να δώσει η εκφώνηση της άσκησης στις πανελλαδικές εξετάσεις οποιαδήποτε άλλη τιμή για τιμή εισόδου.

Βήμα Εντολή / Έλεγχος επιλογή Έξοδος
1 Διάβασε επιλογή 2 –
2 Έλεγχος: επιλογή = 1 2 ΨΕΥΔΗΣ
3 Έλεγχος: επιλογή = 2 2 ΑΛΗΘΗΣ
4 Εμφάνισε 'Δεύτερη επιλογή' 2 Δεύτερη επιλογή

Τελική έξοδος του πίνακα τιμών Επίλεξε

Η τελική έξοδος του ΠΡΟΓΡΑΜΑΜΤΟΣ είναι:

Δεύτερη επιλογή

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να μπορείς να απαντήσεις στα Β θέματα πανελληνίων εξετάσεων με πίνακα τιμών Επίλεξε: Εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ, περιπτώσεις τιμών και περίπτωση αλλιώς.

4. Πίνακας Τιμών με Πολλαπλή δομή επιλογής

Η πολλαπλή δομή επιλογής ελέγχει διαδοχικά συνθήκες και εκτελεί την πρώτη εντολή για την οποία η συνθήκη είναι αληθής. Όλες οι υπόλοιπες εντολές παρά το γεγονός ότι μπορεί κάποιες ή όλες να ισχύουν, δεν θα εκτελεστούν. Η πολλαπλή δομή επιλογής μπορεί να εκφραστεί είτε με την εντολή ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ή με την εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ.

Παράδειγμα με πολλαπλή δομή επιλογής και πίνακα τιμών

ΒΑΘΜΟΣ <- 16
ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ < 10 ΤΟΤΕ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Α'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ < 18 ΤΟΤΕ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Β'
ΑΛΛΙΩΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ <- 'Γ'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Πίνακας τιμών της πολλαπλής δομής επιλογής

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα η τιμή εισόδου δίνεται έτοιμη και όχι με ΔΙΑΒΑΣΕ. Αρα γνωρίζουμε ότι ο βαθμός είναι 16 και ανάλογα με ποιά συνθήκη ισχύει πρώτα, αποθηκεύεται και ο αντιστοιχος χαρακτήρας στην μεταβλητή.
Βήμα Εντολή / Έλεγχος ΒΑΘΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ
1 ΒΑΘΜΟΣ ← 16 16 –
2 ΒΑΘΜΟΣ < 10 16 ΨΕΥΔΗΣ
3 ΒΑΘΜΟΣ < 18 16 ΑΛΗΘΗΣ
4 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ← 'Β' 16 Β

Συμπεράσματα από πίνακα τιμών πολλαπλής δομής επιλογής: Επειδή ο βαθμός είναι 16, η πρώτη συνθήκη είναι ψευδής και η δεύτερη συνθήκη είναι αληθής. Επομένως, ο χαρακτήρας που αποθηκεύεται είναι Β.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να λύσεις πίνακα τιμών με πολλαπλή δομή επιλογής: Πολλαπλή δομή επιλογής, σύνθετες συνθήκες και διαδοχικός έλεγχος.

5. Πίνακας τιμών με Επανάληψη Όσο

Η επανάληψη Όσο εκτελείται όσο η συνθήκη ελέγχου είναι αληθής. Η συνθήκη ελέγχεται πριν από την εκτέλεση του σώματος της επανάληψης. Για να παρουσιάσουμε σωστά πίνακα τιμών με επανάληψη του ΌΣΟ θα πρέπει να εκτελέσουμε το όσο στις πανελλαδικές εξετάσεις τόσες φορές όσες ισχύει η επανάληψη.
Πολύ προσοχή !! στις πανελλήνιες εξετάσεις ζητάνε επανάληψη και βαθμολογούν κάθε εκτέλεση της με 1ή 2 μόρια.

Παράδειγμα Δομής επανάληψης με ΟΣΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α5
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: x
ΑΡΧΗ
  x <- 1
  Όσο x <= 3 επανάλαβε
    ΓΡΑΨΕ x<=3, x
    x <- x + 1
  Τέλος_επανάληψης
Τέλος_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πίνακας τιμών σε άσκηση με Όσο

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα πίνακα τιμών με δομή επανάληψης θα πρέπει να προσέξετε ότι ανάλογα με την τιμή της λογικής συνθήκης του όσο (ΑΛΗΘΗΣ , ΨΕΥΔΗΣ) συνεχίζω να εκτελώ τον πίνακα τιμών. Θα μπορούσαμε να βάλουμε ακόμη μία στήλη μετα τη στήλη του Χ η οποία θα δέιχνει το αποτέλεσμα της συνθήκης ώστε να είναι πιο εύκολο όταν εμφανίζεται το αποτέλεσμα στην επόμενη γραμμή να έχουμε κάνει ήδη την πράξη.
Βήμα Εντολή / Έλεγχος x Έξοδος
1 x ← 1 1 –
2 Έλεγχος: x <= 3 1 ΑΛΗΘΗΣ
3 Εμφάνισε x 1 1
4 x ← x + 1 2 –
5 Επόμενος έλεγχος: x <= 3 2 ΑΛΗΘΗΣ
6 Εμφάνισε x 2 2
7 x ← x + 1 3 –
8 Επόμενος έλεγχος: x <= 3 3 ΑΛΗΘΗΣ
9 Εμφάνισε x 3 3
10 x ← x + 1 4 –
11 Τελικός έλεγχος: x <= 3 4 ΨΕΥΔΗΣ

Τελική έξοδος του πίανακα τιμών: ΑΛΗΘΗΣ 1, ΑΛΗΘΗΣ 2, ΑΛΗΘΗΣ 3.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να απαντήσεις στους πίνακες τιμών με δομή επανάληψης του Όσο: Επανάληψη Όσο, συνθήκη ελέγχου, σώμα επανάληψης και τερματισμός.

6. Πίνακας τιμών με Επανάληψη Μέχρις_Ότου

Η επανάληψη Μέχρις_Ότου εκτελείται τουλάχιστον μία φορά, επειδή η συνθήκη ελέγχεται στο τέλος της επανάληψης. Είναι προφανές λοιπόν ότι σε πίνακα τιμών με Μέχρις_ότου στις πανελλαδικές εξετάσεις θα πρέπει να προσέχετε πως ο έλεγχος της συνθήκης γίνεται στο τέλος της επανάληψης. Η λογική της δημιουργίας του πίνακα με την επανάληψη του ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ είναι ακριβώς ίδια με του ΌΣΟ.

Παράδειγμα Δομής Επανάληψης Μέχρις_ότου

Ένα απλό παράδειγμα δομής επανάληψης Μέχρις_Ότου, στο οποίο εκτελούνται 3 επαναλήψεις μέχρι να ισχύσει για 1η φορά η συνθήκη του Μέχρις_ότου. Σε αντίθεση με το Όσο η επανάληψη του Μέχρις_ότου θα γίνει σίγουρα μία φορά, πράγμα που εκτός από θεωρητική ερώτηση στο Α θέμα των πανελλαδικών, μπορεί να ζητηθεί και σε ιδιαίτερο θέμα Β των εξετάσεων.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α6
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: x
ΑΡΧΗ
  x <- 1
  Αρχή_επανάληψης
    Εμφάνισε x
    x <- x + 1
  Μέχρις_ότου x > 3
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πίνακας τιμών με επανάληψη του Μέχρις_ότου

Θα μπορούσε στον παρακάτω πίνακα τιμών εκτός από τη στήλη έξοδος να υπάρχει και ακόμη μία στήλη "Συνθήκη", στην οποία θα αναφέρουμε το αποτέλεσμα της συνθήκης του μέχρις_ότουν (Αληθές, Ψευδές) κάθε φορά που θα φτάνουμε στο τέλος της επανάληψης. Βέβαια στις πανελλήνιες εξετάσεις όταν ζητάνε πίνακα τιμών στο Β θέμα ή στο θέμα Α, συνηθίζεται να δίνουν και έτοιμο τον πίνακα, με μοναδικη υποχρέωση του μαθητή να τον συμπληρώσει σωστά.
Βήμα Εντολή / Έλεγχος x Έξοδος
1 x ← 1 1 –
2 Εμφάνισε x 1 1
3 x ← x + 1 2 –
4 Μέχρις_ότου x > 3 2 ΨΕΥΔΗΣ
5 Εμφάνισε x 2 2
6 x ← x + 1 3 –
7 Μέχρις_ότου x > 3 3 ΨΕΥΔΗΣ
8 Εμφάνισε x 3 3
9 x ← x + 1 4 –
10 Τελικός έλεγχος: x > 3 4 ΑΛΗΘΗΣ

Τελική έξοδος του πίνακα τιμών: 1, 2, 3.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να λύσεις πίνακα τιμών με επανάληψη του Μέχρις_ότου: Επανάληψη Μέχρις_Ότου, έλεγχος στο τέλος και υποχρεωτική πρώτη εκτέλεση.

7. Πίνακας τιμών με Επανάληψη Για

Η επανάληψη Για χρησιμοποιείται όταν γνωρίζουμε από πριν το πλήθος των επαναλήψεων ή την αρχική, τελική και ενδιάμεση τιμή της μεταβλητής ελέγχου. Είναι η βάση όλων των Θεμάτων Δ στις πανελλαδικές εξετάσεις γιατί εκεί βασίζεται η χρήση των πινάκων. Για να μπορέσετε λοιπόν να τη χρησιμοποιήσετε ως επανάληψη θα πρέπει να μάθετε να την εκτελείτε σε πίνακα τιμών.

Παράδειγμα πίνακα τιμών με επανάληψη του Για.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α7
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, άθροισμα
ΑΡΧΗ
  άθροισμα <- 0
  Για i από 1 μέχρι 3
    άθροισμα <- άθροισμα + i
  Τέλος_επανάληψης
ΓΡΑΨΕ άθροισμα
Τέλος_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πίνακας τιμών με δομή επανάληψης ΓΙΑ

Η επανάληψη του ΓΙΑ θα σταματήσεις όταν φτάσει ο μετρητής του i στο 4. Μέχρι τότε θα εκτελέσει 3 επαναλήψεις και θα κάνει το άθροισμα του μετρητή της επανάληψης. ΑΝ λοιπόν υπήρχε η εντολή ΓΡΑΨΕ Ι έξω από την επανάληψη του ΓΙΑ, θα έπρεπε να εμφανιστέι στη στήλη έξοδος του πίνακα τιμών η τιμή 4.
Βήμα Εντολή i άθροισμα Έξοδος
1 άθροισμα ← 0 – 0 –
2 i = 1, άθροισμα ← άθροισμα + i 1 1 –
3 i = 2, άθροισμα ← άθροισμα + i 2 3 –
4 i = 3, άθροισμα ← άθροισμα + i 3 6 –
5 Εμφάνισε άθροισμα 3 6 6

Τελική έξοδος του πίνακα τιμών της επανάληψης του ΓΙΑ: 6.

Ύλη που πρέπει να ξέρεις για να λύσεις πίνακα τιμών με επανάληψη του ΓΙΑ: Επανάληψη Για, μεταβλητή ελέγχου, αρχική και τελική τιμή και βήμα.

8. Πίνακας τιμών με Εμφωλευμένες επαναλήψεις

Στις εμφωλευμένες επαναλήψεις, μία επανάληψη βρίσκεται μέσα στο σώμα μιας άλλης επανάληψης. Πολύ ξεκάθαρο θέμα στις εμφωλευμένες επαναλήψεις είναι οι κανόνες τους που βρίσκονται στο 2ο κεφάλιο του σχολικού βιβλίου και φαντάζει πιαθανό για ερώτηση ανάπτυξης ή Σωστό Λάθος στις πανελλαδικές εξετάσεις.

Παράδειγμα Πίνακα Τιμών με Εμφωλευμένα ΓΙΑ

Η λογική των εμφωλευμένων επαναλήψεων είτε είναι με ΓΙΑ είτε με ΌΣΟ είτε με ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ είναι παρόμοια. Πρώτα ολοκληρώνεται η εσωτερική επανάληψη και στη συνέχεια πάμε στην εξωτερική. Σταματώ τις επαναλήψεις άρα και τον πίνακα τιμών όταν η εξωτερικότερη επανάληψη δεν ισχύει πλέον.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α8
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j
ΑΡΧΗ
  Για i από 1 μέχρι 2
    Για j από 1 μέχρι 3
      ΓΡΑΨΕ i, j
    Τέλος_επανάληψης
  Τέλος_επανάληψης
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πίνακας τιμών με εμφωλευμένες επαναλήψεις

Για να τερματιστεί η εωτερική επανάληψη, θα πρέπει ο μετρητής j να φτάσει στην τιμή 4. Όταν γίνει αυτό τότε το Για i συνεχίζει στην επόμενη επανάληψη και το j αρχίζει πάλι από την αρχή δηλαδή το 1. Η όλη διαδικασία του πίνακα τιμών με εμφωλευμένες επαναλήψεις στις πανελλήνιες εξετάσεις τερματίζεται όταν το ι φτάσει στο 4.
Βήμα i j Έξοδος
1 1 1 1, 1
2 1 2 1, 2
3 1 3 1, 3
4 2 1 2, 1
5 2 2 2, 2
6 2 3 2, 3

Τελική έξοδος του πίνακα τιμών με εμφωλευμένα ΓΙΑ: 1, 1 · 1, 2 · 1, 3 · 2, 1 · 2, 2 · 2, 3.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να απαντήσεις τους πίνακες τιμών με εμφωλευμένες επαναλήψεις: Εμφωλευμένες επαναλήψεις και σειρά εκτέλεσης εσωτερικού και εξωτερικού βρόχου.

9. Πίνακας Τιμών με Πρόγραμμα και Κλήση Συνάρτησης

Η συνάρτηση υπολογίζει και επιστρέφει μία τιμή στο κύριο πρόγραμμα. Είναι βασικό θέμα θεωρίας της πληροφορικής Γ λυκείου ότι η συνάρτηση ως υποπρόγραμμα δεν μπορεί να εκτελέσει εντολές και δεν μπορεί να επιστρέψει περισσότερα από 1 αποτελέσματα στο σημείο που κλήθηκε. Γενικότερα στο ΑΕΠΠ και στις πανελλαδικές εξετάσεις θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι, ανα αλλάξουν παραπάνω από μία τιμές στη συνάρτηση θα επιστρέψει μόνο η μία τιμή πουθ είναι και το όνομα της ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ.

Τμήμα προγράμματος και συνάρτησης για πίνακα τιμών

ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕΣΗ(α, β): ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: α, β
ΑΡΧΗ
  ΜΕΣΗ <- (α + β) / 2
ΤΕΛΟΣ_ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ 
... ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ... x <- 6 y <- 10 z <- ΜΕΣΗ(x, y)

Πίνακας τιμών με Πρόγραμμα και Συνάρτηση

Μέσα στη συνάρτηση δεν. μπορεί να υπάρχει ούτε ΓΡΑΨΕ ούτε ΔΙΑΒΑΣΕ. Ακόμη και να αλλάζανε παραπάνω από 1 τιμές στο υποπρόγραμμα, μόνο το ΜΕΣΗ θα επέστρεφε στο κυρίως πρόγραμμα. Πιο πιθανό στις πανελλήνιες εξετάσεις του ΑΕΠΠ να πέσει θέμα Β, με πρόγραμμα και υποπρόγραμμα (Διαδικασία ή Συνάρτηση)το οποίο να έχει και επανάληψη, ώστε να εμφανίζει περισσότερα από 1 αποτελέσματα.
Βήμα Εντολή / Έλεγχος x y α β z / ΜΕΣΗ
1 x ← 6, y ← 10 6 10 – – –
2 Κλήση ΜΕΣΗ(x, y) 6 10 6 10 –
3 ΜΕΣΗ ← (α + β) / 2 6 10 6 10 8
4 z ← ΜΕΣΗ(x, y) 6 10 – – 8

Εξήγηση πίνακα τιμών με πρόγραμμα και συνάρτηση: Η συνάρτηση υπολογίζει και επιστρέφει μία τιμή. Η τιμή της ΜΕΣΗ αποθηκεύεται στη μεταβλητή z του κύριου προγράμματος.

Ύλη που πρέπει να διαβάσεις για να λύσεις στις πανελλαδικές εξετάσεις πίνακα τιμών με προγραμμα και συνάρτηση: Συναρτήσεις, παράμετροι, επιστρεφόμενη τιμή και κλήση συνάρτησης.

Συχνές ερωτήσεις για τους πίνακες τιμών

Τι είναι ο πίνακας τιμών;

Ο πίνακας τιμών είναι ένας πίνακας στον οποίο καταγράφουμε, βήμα προς βήμα, τις τιμές των μεταβλητών και τις τιμές που εμφανίζονται στην οθόνη κατά την εκτέλεση ενός αλγορίθμου. Βοηθά να καταλάβουμε τι κάνει ο αλγόριθμος και να βρούμε την έξοδό του χωρίς υπολογιστή.

Πώς φτιάχνουμε έναν πίνακα τιμών;

Φτιάχνουμε μία στήλη για κάθε μεταβλητή και μία για την έξοδο. Εκτελούμε τις εντολές με τη σειρά, μία κάθε φορά, και σε κάθε βήμα γράφουμε τις νέες τιμές. Οι τιμές που δεν έχουν αλλάξει παραμένουν ίδιες στη νέα γραμμή.

Τι σημαίνει η παύλα (–) σε ένα κελί;

Η παύλα δείχνει ότι η μεταβλητή δεν έχει ακόμη τιμή στο συγκεκριμένο βήμα ή ότι δεν εμφανίζεται κάτι στην οθόνη. Έτσι κάθε γραμμή του πίνακα έχει τον ίδιο αριθμό κελιών και διαβάζεται εύκολα.

Πώς γράφουμε τον πίνακα τιμών στην εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ;

Γράφουμε την τιμή που διαβάζεται και ελέγχουμε τις περιπτώσεις με τη σειρά. Κάθε έλεγχος παίρνει τιμή ΑΛΗΘΗΣ ή ΨΕΥΔΗΣ. Εκτελούνται μόνο οι εντολές της περίπτωσης που ταιριάζει, ενώ η περίπτωση αλλιώς εκτελείται όταν δεν ταιριάζει καμία.

Πώς εκτελείται η πολλαπλή δομή επιλογής;

Οι συνθήκες ελέγχονται η μία μετά την άλλη. Μόλις μία συνθήκη είναι αληθής, εκτελούνται οι εντολές της και οι υπόλοιπες συνθήκες δεν ελέγχονται. Αν καμία συνθήκη δεν είναι αληθής, εκτελούνται οι εντολές του ΑΛΛΙΩΣ.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην επανάληψη Όσο και στη Μέχρις_ότου;

Στην επανάληψη Όσο η συνθήκη ελέγχεται πριν από κάθε επανάληψη και οι εντολές εκτελούνται όσο η συνθήκη είναι αληθής. Στη Μέχρις_ότου η συνθήκη ελέγχεται στο τέλος, επομένως οι εντολές εκτελούνται τουλάχιστον μία φορά και η επανάληψη τελειώνει όταν η συνθήκη γίνει αληθής.

Πώς καταγράφουμε τις τιμές στην επανάληψη Για;

Η μεταβλητή ελέγχου παίρνει διαδοχικά τις τιμές από την αρχική έως την τελική. Σε κάθε επανάληψη γράφουμε την τιμή της μεταβλητής ελέγχου και τις τιμές που αλλάζουν οι εντολές του σώματος, όπως ένα άθροισμα.

Πώς διαβάζουμε τις εμφωλευμένες επαναλήψεις;

Για κάθε τιμή της εξωτερικής επανάληψης, η εσωτερική εκτελείται ολόκληρη. Στο παράδειγμα με i από 1 έως 2 και j από 1 έως 3, το j παίρνει τις τιμές 1, 2, 3 για i = 1 και ξανά 1, 2, 3 για i = 2. Η έξοδος έχει συνολικά 6 γραμμές.

Πώς γράφουμε τον πίνακα τιμών όταν υπάρχει συνάρτηση;

Καταγράφουμε πρώτα τις τιμές στο κύριο πρόγραμμα και μετά την κλήση της συνάρτησης. Οι παράμετροι της συνάρτησης παίρνουν τις τιμές των ορισμάτων, π.χ. α = 6 και β = 10 για την κλήση ΜΕΣΗ(x, y). Η τιμή που υπολογίζει η συνάρτηση, εδώ 8, επιστρέφεται και αποθηκεύεται στη μεταβλητή z.

Πώς ελέγχω αν ο πίνακας τιμών που έφτιαξα είναι σωστός;

Ελέγχω ότι κάθε γραμμή αντιστοιχεί σε μία εντολή ή έναν έλεγχο, ότι οι τιμές ακολουθούν τη σειρά εκτέλεσης και ότι η τελευταία στήλη περιέχει ακριβώς όσα εμφανίζει ο αλγόριθμος. Τέλος, ελέγχω τον τελευταίο έλεγχο της επανάληψης, γιατί εκεί η συνθήκη αλλάζει και η επανάληψη τελειώνει.