Δομή Επανάληψης στο ΑΕΠΠ
Λυμένες Ασκήσεις και Μεθοδολογίες
Το σύνολο των Γ θεμάτων στις πανελλαδικές εξετάσεις της πληροφορικής από το 2000 μέχιρ και σήμερα βασίζονται στις μεθοδολογίες της δομής επανάληψης. Είτε είναι με τη δομή του ΓΙΑ , είτε τη δομή επανάληψης του Όσο ή του Μέχρις_ότου. Ξεκάθαρο είναι πως όλες οι ασκήσεις μπορούν να λυθούν με όσο ή με μέχρις_ότου, για το λόγο αυτό είναι καλό να ξέρετε να λύνετε όλες τις μεθοδολογίες που υπάρχουν με μία από τις 2 μορφές επανάληψης, όποια νοιώθετε πιο εύκολη για εσάς.
Ο προτεινόμενος τρόπος να διαβάσετε το μάθημα του ΑΕΠΠ στο κεφάλαιο της δομής επανάληψης είναι να ξεκινήσετε με τα λυμένα παραδείγματα ΓΙΑ, ΟΣΟ και ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ. Να δώσετε σημασία στα πιο συχνά λάθη που κάνουν οι μαθητές στις πανελλήνιες εξετάσεις καθώς και στις σημειώσεις που προτείνουμε σε κάθε λύση. Να συνεχίσετε με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής στο πρακτικό κομμάτι της ύλης και να τελειώσετε με Σωστό/Λάθος και αντιστοίχισης. Είναι ξεκάθαρο ότι στο Θέμα Γ και στο Θέμα Δ των πανελλαδικών εξετάσεων οι παρακάτω μεθοδολογίες θα έχουν σίγουρα θέση σε κάποιο από τα ερωτήματα: άθροισμα, πλήθος, μέγιστο , ελάχιστο, Μέσος όρος, Ποσοστό, Συνεχόμενοι, Πόσοι είχαν την μέγιστη τιμή, πόσοι ήταν μεγαλύτεροι από τον προηγούμενο και ποιοί είναι οι 2 μεγαλύτεροι ή οι 2 μικρότεροι.
Πότε χρησιμοποιώ δομή επανάληψης στο ΑΕΠΠ
Η δομή επανάληψης επιτρέπει στο πρόγραμμα να εκτελεί μία ή περισσότερες εντολές πολλές φορές, όσο αυτό απαιτείται από το πρόβλημα. Είναι μία από τις βασικές δομές του δομημένου προγραμματισμού και εμφανίζεται πολύ συχνά σε θεωρία, ασκήσεις και θέματα εξετάσεων στο ΑΕΠΠ.
Στη ΓΛΩΣΣΑ η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται είτε όταν γνωρίζουμε από πριν πόσες φορές θα εκτελεστεί μια διαδικασία είτε όταν η επανάληψη εξαρτάται από μια συνθήκη. Οι βασικές μορφές της είναι η ΓΙΑ, η ΟΣΟ και η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ.
| Δομή | Πότε τη χρησιμοποιούμε | Πότε ελέγχεται η συνθήκη | Πόσες φορές εκτελείται |
|---|---|---|---|
| ΓΙΑ | Το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό | Υπονοείται από τα όρια της μεταβλητής | Όσες οι τιμές της μεταβλητής |
| ΟΣΟ | Το πλήθος είναι άγνωστο | Στην αρχή | Μηδέν ή περισσότερες φορές |
| ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ | Το πλήθος είναι άγνωστο και θέλουμε μία τουλάχιστον εκτέλεση | Στο τέλος | Τουλάχιστον μία φορά |
Η ΟΣΟ συνεχίζει όσο η συνθήκη είναι αληθής. Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ σταματά όταν η συνθήκη γίνει αληθής.
Ποιές είναι οι δομές επανάληψης στις πανελλήνιες εξετάσεις της πληροφορικής
1. Σύνταξη Λειτουργία Δομή Επανάληψης ΓΙΑ
Χρησιμοποιείται όταν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό από πριν. Το ΜΕ_ΒΗΜΑ είναι προαιρετικό και, όταν λείπει, το βήμα είναι 1.
ΓΙΑ μεταβλητή ΑΠΟ αρχική_τιμή ΜΕΧΡΙ τελική_τιμή ΜΕ_ΒΗΜΑ βήμα
εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Προσοχή: μέσα στο σώμα της ΓΙΑ δεν αλλάζουμε την τιμή της μεταβλητής επανάληψης ούτε τα όρια ή το βήμα.
2. Σύνταξη Λειτουργία Δομή Επανάληψης ΟΣΟ
Η συνθήκη ελέγχεται στην αρχή, άρα το σώμα μπορεί να μην εκτελεστεί καμία φορά.
ΟΣΟ συνθήκη ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
3. Σύνταξη Λειτουργία Δομή Επανάληψης ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ
Η συνθήκη ελέγχεται στο τέλος, άρα το σώμα εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
εντολές
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ συνθήκη
Πως μετατρέπω το ΓΙΑ σε ΟΣΟ στο ΑΕΠΠ
Κάθε ΓΙΑ μπορεί να γραφτεί με ΟΣΟ: αρχικοποιούμε τη μεταβλητή πριν από τον βρόχο και τη μεταβάλλουμε στο τέλος του σώματος.
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
ΓΡΑΨΕ i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣi <- 1
ΟΣΟ i <= 5 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
ΓΡΑΨΕ i
i <- i + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣΤυπολόγιο δομής επανάληψης για τις πανελλήνιες εξετάσεις πληροφορικής
Στη ΓΛΩΣΣΑ θα χρειαστεί συχνά να λύσουμε ασκήσεις που βασίζονται σε πλήθος, άθροισμα, μέσο όρο, ποσοστό, μέγιστο και ελάχιστο. Παρακάτω βρίσκεις το βασικό τυπολόγιο.
| Κατηγορία | Συνθήκη / Τύπος |
|---|---|
| Γνωστό πλήθος επαναλήψεων | ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Ν |
| Γνωστό πλήθος με βήμα | ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100 ΜΕ_ΒΗΜΑ 2 |
| Άγνωστο πλήθος, έλεγχος στην αρχή | ΟΣΟ συνθήκη ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ |
| Άγνωστο πλήθος, έλεγχος στο τέλος | ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ... ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ συνθήκη |
| Πλήθος (μετρητής) | Πλήθος <- Πλήθος + 1 (αρχική τιμή 0) |
| Άθροισμα (αθροιστής) | Άθροισμα <- Άθροισμα + x (αρχική τιμή 0) |
| Γινόμενο | Γινόμενο <- Γινόμενο * x (αρχική τιμή 1) |
| Μέσος όρος | ΜΟ <- Άθροισμα / Πλήθος (μετά τον βρόχο, αν Πλήθος > 0) |
| Ποσοστό | (μερικό πλήθος / συνολικό πλήθος) * 100 |
| Μέγιστο | Αρχικοποίηση με την 1η τιμή και διαδοχικές συγκρίσεις |
| Ελάχιστο | Αρχικοποίηση με την 1η τιμή και διαδοχικές συγκρίσεις |
Μεθοδολογίες δομής επανάληψης στη ΓΛΩΣΣΑ για πανελλαδικές εξετάσεις ΑΕΠΠ
Οι πιο συχνές μεθοδολογίες στις ασκήσεις επανάληψης είναι οι μεθοδολογίες πλήθους, αθροίσματος, μέσου όρου, ποσοστού, μεγίστου και ελαχίστου.
Πλήθος, άθροισμα και μέσος όρος
Στις ασκήσεις πλήθους χρησιμοποιούμε έναν μετρητή που αρχικοποιείται με 0 και αυξάνεται κάθε φορά που μια συνθήκη είναι αληθής. Στις ασκήσεις αθροίσματος χρησιμοποιούμε έναν αθροιστή που αρχικοποιείται επίσης με 0. Για τον μέσο όρο χρειαζόμαστε πάντα και άθροισμα και πλήθος.
Πλήθος <- 0
Άθροισμα <- 0
... επανάληψη ...
Πλήθος <- Πλήθος + 1
Άθροισμα <- Άθροισμα + x
... τέλος επανάληψης ...
ΑΝ Πλήθος > 0 ΤΟΤΕ
ΜΟ <- Άθροισμα / Πλήθος
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
Ποσοστό
Η μεθοδολογία ποσοστού βασίζεται στον τύπο (μερικό πλήθος / συνολικό πλήθος) * 100. Μετράμε μέσα στον βρόχο και το συνολικό πλήθος και το μερικό πλήθος που ικανοποιεί τη συνθήκη, και υπολογίζουμε το ποσοστό μετά τον βρόχο. Πριν από τη διαίρεση ελέγχουμε ότι το συνολικό πλήθος δεν είναι 0.
Μέγιστο και ελάχιστο
Θέτουμε αρχικά ως max ή min την πρώτη τιμή που διαβάζουμε και μετά συγκρίνουμε κάθε νέα τιμή μέσα στην επανάληψη. Δεν αρχικοποιούμε με 0, γιατί αν όλοι οι αριθμοί είναι αρνητικοί το μέγιστο θα βγει λάθος.
Τιμή τερματισμού (φρουρός)
Όταν η εκφώνηση λέει «μέχρι να δοθεί το 0» ή «μέχρι να δοθεί -1», η τιμή αυτή δείχνει το τέλος των δεδομένων και δεν συμμετέχει στους υπολογισμούς. Χρησιμοποιούμε ΟΣΟ με την πρώτη ΔΙΑΒΑΣΕ πριν από τον βρόχο και τη δεύτερη στο τέλος του σώματος.
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΟΣΟ x <> 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
... επεξεργασία του x ...
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Έλεγχος εγκυρότητας δεδομένων
Για να ζητάμε τιμή μέχρι να είναι αποδεκτή, χρησιμοποιούμε ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ, γιατί η τιμή διαβάζεται υποχρεωτικά μία φορά. Η συνθήκη τερματισμού είναι η συνθήκη εγκυρότητας.
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΔΙΑΒΑΣΕ Βαθμός
ΑΝ Βαθμός < 0 Η Βαθμός > 20 ΤΟΤΕ
ΓΡΑΨΕ 'Λάθος βαθμός, ξαναδώσε'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Βαθμός >= 0 ΚΑΙ Βαθμός <= 20
Συχνά λάθη μαθητών στις πανελλήνιες εξετάσεις στη δομή επανάληψης
Τα συνηθισμένα λάθη έχουν να κάνουν με τη λάθος επιλογή ανάμεσα στις ΓΙΑ, ΟΣΟ και ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ, με την κακή αρχικοποίηση μεταβλητών και με τη λανθασμένη χρήση μετρητών, αθροιστών και συνθηκών τερματισμού.
- Ξεχνάς να αρχικοποιήσεις τον μετρητή ή τον αθροιστή (Πλήθος και Άθροισμα με 0, Γινόμενο με 1).
- Βάζεις την αρχικοποίηση μέσα στον βρόχο, και έτσι μηδενίζεται σε κάθε επανάληψη.
- Στην ΟΣΟ ξεχνάς να αλλάξεις τη μεταβλητή της συνθήκης (ΔΙΑΒΑΣΕ ή αύξηση), και ο βρόχος δεν τελειώνει ποτέ.
- Αλλάζεις την τιμή της μεταβλητής της ΓΙΑ μέσα στο σώμα της.
- Στη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ γράφεις συνθήκη συνέχισης αντί για συνθήκη τερματισμού.
- Υπολογίζεις τον μέσο όρο ή το ποσοστό μέσα στον βρόχο, ή διαιρείς με 0 όταν δεν δόθηκε καμία τιμή.
- Μετράς την τιμή τερματισμού (π.χ. το 0 ή το -1) σαν να ήταν κανονικό δεδομένο.
- Αρχικοποιείς το μέγιστο ή το ελάχιστο με 0 αντί για την πρώτη τιμή.
Οι μαθητές μπερδεύουν συχνά την ΟΣΟ με τη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ: η πρώτη ελέγχει τη συνθήκη στην αρχή και συνεχίζει όσο είναι αληθής, ενώ η δεύτερη ελέγχει στο τέλος και σταματά όταν η συνθήκη γίνει αληθής.
Λυμένα παραδείγματα ασκήσεις δομής επανάληψης για τις πανελλήνιες εξετάσεις πληροφορικής
Λυμένο Παράδειγμα με Άθροισμα 10 αριθμών σε ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ
Εκφώνηση: Να γραφεί πρόγραμμα σε ΓΛΩΣΣΑ που διαβάζει 10 αριθμούς και υπολογίζει το άθροισμά τους.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α1
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, x, Άθροισμα
ΑΡΧΗ
Άθροισμα <- 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10
ΔΙΑΒΑΣΕ x
Άθροισμα <- Άθροισμα + x
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ Άθροισμα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Επεξήγηση αθροίσματος σε δομή επανάληψης ΓΙΑ: Είναι κλασική άσκηση αθροίσματος με γνωστό πλήθος επαναλήψεων, άρα χρησιμοποιούμε τη ΓΙΑ. Ο αθροιστής αρχικοποιείται με 0 πριν από τον βρόχο και σε κάθε βήμα προστίθεται η νέα τιμή. Αν δοθούν οι αριθμοί 1 έως 10, το αποτέλεσμα είναι 55.
Λυμένο Παράδειγμα με Πλήθος θετικών μέχρι να δοθεί 0 σε ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ
Εκφώνηση: Να διαβάζονται αριθμοί μέχρι να δοθεί το 0 και να υπολογίζεται πόσοι από αυτούς είναι θετικοί.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α2
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: x, Πλήθος
ΑΡΧΗ
Πλήθος <- 0
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΟΣΟ x <> 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
ΑΝ x > 0 ΤΟΤΕ
Πλήθος <- Πλήθος + 1
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ Πλήθος
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Επεξήγηση λυμένης άσκησης με πλήθος και επανάληψη του όσο: Το πλήθος των αριθμών είναι άγνωστο, άρα χρησιμοποιούμε ΟΣΟ. Η πρώτη ΔΙΑΒΑΣΕ γίνεται πριν από τον βρόχο και η δεύτερη στο τέλος του σώματος, ώστε το 0 να μη μετρηθεί. Για είσοδο 5, -2, 7, 0 το αποτέλεσμα είναι 2.
Λυμένο Παράδειγμα ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ σε ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ
Εκφώνηση: Να ζητείται συνεχώς ένας αριθμός μέχρι να δοθεί άρτιος.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α3
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: x
ΑΡΧΗ
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ x MOD 2 = 0
ΓΡΑΨΕ x
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Επεξήγηση λυμένης άσκησης μέχρις_ότου: Ο αριθμός πρέπει να διαβαστεί τουλάχιστον μία φορά, άρα ταιριάζει η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ. Ο βρόχος σταματά όταν η συνθήκη x MOD 2 = 0 γίνει αληθής. Για είσοδο 7, 9, 4 εμφανίζεται 4.
Λυμένο Παράδειγμα με Πλήθος, μέσο όρο και ποσοστό σε ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ
Εκφώνηση: Να διαβάζονται βαθμοί μαθητών μέχρι να δοθεί -1. Να υπολογίζονται και να εμφανίζονται το πλήθος των βαθμών, ο μέσος όρος και το ποσοστό των μαθητών με βαθμό τουλάχιστον 10.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Βαθμοί
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Βαθμός, Πλήθος, Επιτυχόντες
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Άθροισμα, ΜΟ, Ποσοστό
ΑΡΧΗ
Πλήθος <- 0
Επιτυχόντες <- 0
Άθροισμα <- 0
ΔΙΑΒΑΣΕ Βαθμός
ΟΣΟ Βαθμός <> -1 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
Πλήθος <- Πλήθος + 1
Άθροισμα <- Άθροισμα + Βαθμός
ΑΝ Βαθμός >= 10 ΤΟΤΕ
Επιτυχόντες <- Επιτυχόντες + 1
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΔΙΑΒΑΣΕ Βαθμός
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΑΝ Πλήθος > 0 ΤΟΤΕ
ΜΟ <- Άθροισμα / Πλήθος
Ποσοστό <- Επιτυχόντες / Πλήθος * 100
ΓΡΑΨΕ 'Πλήθος:', Πλήθος
ΓΡΑΨΕ 'Μέσος όρος:', ΜΟ
ΓΡΑΨΕ 'Ποσοστό επιτυχίας:', Ποσοστό, '%'
ΑΛΛΙΩΣ
ΓΡΑΨΕ 'Δεν δόθηκαν βαθμοί'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
| Βαθμός | Πλήθος | Άθροισμα | Επιτυχόντες |
|---|---|---|---|
| 12 | 1 | 12 | 1 |
| 8 | 2 | 20 | 1 |
| 15 | 3 | 35 | 2 |
| 10 | 4 | 45 | 3 |
| -1 | Τέλος επανάληψης | ||
Επεξήγηση Λυμένης Άσκησης ΑΕΠΠ με ΜΟ ποσοστό και πλήθος: ΜΟ = 45 / 4 = 11.25 και Ποσοστό = 3 / 4 * 100 = 75%. Ο μέσος όρος και το ποσοστό υπολογίζονται μετά τον βρόχο, αφού πρώτα ελεγχθεί ότι Πλήθος > 0, ώστε να μη γίνει διαίρεση με το 0.
Λυμένο Παράδειγμα με Μέγιστος και ελάχιστος σε ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ
Εκφώνηση: Να διαβάζεται το πλήθος Ν (Ν ≥ 1) και στη συνέχεια Ν ακέραιοι. Να εμφανίζονται ο μεγαλύτερος και ο μικρότερος.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜεγΕλαχ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Ν, i, x, ΜΑΧ, ΜΙΝ
ΑΡΧΗ
ΔΙΑΒΑΣΕ Ν
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΜΑΧ <- x
ΜΙΝ <- x
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ Ν
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΑΝ x > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
ΜΑΧ <- x
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΑΝ x < ΜΙΝ ΤΟΤΕ
ΜΙΝ <- x
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστος:', ΜΑΧ
ΓΡΑΨΕ 'Ελάχιστος:', ΜΙΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Επεξήγηση λυμένης άσκησης με ΜΑΧ και ΜΙΝ: Η πρώτη τιμή διαβάζεται πριν από τον βρόχο και γίνεται αρχικό μέγιστο και ελάχιστο. Η ΓΙΑ ξεκινά από το 2, γιατί η πρώτη τιμή έχει ήδη διαβαστεί. Για Ν = 5 και τιμές 7, 3, 9, 1, 5 το αποτέλεσμα είναι Μέγιστος 9 και Ελάχιστος 1.
Λυμένο Παράδειγμα με Δομή επανάληψης ΓΙΑ και βήμα
Εκφώνηση: Να υπολογιστεί το άθροισμα των άρτιων αριθμών από το 2 έως το 100 και να εμφανιστούν οι αριθμοί από το 10 έως το 1 αντίστροφα.
Άθροισμα <- 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100 ΜΕ_ΒΗΜΑ 2
Άθροισμα <- Άθροισμα + i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ Άθροισμα
ΓΙΑ i ΑΠΟ 10 ΜΕΧΡΙ 1 ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
ΓΡΑΨΕ i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Επεξήγηση: Με ΜΕ_ΒΗΜΑ 2 η μεταβλητή παίρνει τις τιμές 2, 4, ..., 100 και το άθροισμα είναι 2550. Με αρνητικό βήμα η επανάληψη μετράει αντίστροφα.
Λυμένο Παράδειγμα με Έλεγχος εγκυρότητας (ορθότητας)
Εκφώνηση: Να ζητείται βαθμός μέχρι να δοθεί τιμή από 0 έως 20.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Εγκυρότητα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Βαθμός
ΑΡΧΗ
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΔΙΑΒΑΣΕ Βαθμός
ΑΝ Βαθμός < 0 Η Βαθμός > 20 ΤΟΤΕ
ΓΡΑΨΕ 'Λάθος βαθμός, ξαναδώσε'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Βαθμός >= 0 ΚΑΙ Βαθμός <= 20
ΓΡΑΨΕ 'Ο βαθμός είναι', Βαθμός
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Επεξήγηση: Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ διαβάζει τιμή υποχρεωτικά μία φορά και σταματά όταν η συνθήκη εγκυρότητας γίνει αληθής. Η συνθήκη τερματισμού είναι το αντίθετο της συνθήκης λάθους. Είναι ξεκάθαρο ότι το παραπάνω παράδειγμα θα μπορούσε να λυθεί και με την επανάληψη του ΌΣΟ, με τη διαφορά ότι στον έλεγχο ορθότητας με όσο βάζω τις λάθος τιμές για να διορθωθούν.
Ερωτήσεις δομής επανάληψης για τις πανελλαδικές εξετάσεις πληροφορικής
Πολλαπλής επιλογής στη δομή επανάληψης ΑΕΠΠ
Ερώτηση 1. Ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις είναι καταλληλότερη για τη δομή ΓΙΑ;
- Διαβάζω αριθμούς μέχρι να δοθεί 0
- Επαναλαμβάνω ακριβώς 20 φορές
- Ελέγχω μέχρι να βρεθεί άρτιος αριθμός
- Επαναλαμβάνω μέχρι ο χρήστης να δώσει σωστό κωδικό
Δες την απάντηση
Σωστό: β. Η ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό από πριν.
Ερώτηση 2. Πότε χρησιμοποιούμε τη δομή ΟΣΟ;
- Όταν γνωρίζουμε ακριβώς 15 επαναλήψεις
- Όταν η συνθήκη ελέγχεται στην αρχή και το πλήθος είναι άγνωστο
- Όταν θέλουμε υποχρεωτικά μία εκτέλεση
- Όταν δεν υπάρχει συνθήκη
Δες την απάντηση
Σωστό: β. Στη δομή ΟΣΟ ο έλεγχος γίνεται στην αρχή και το σώμα μπορεί να μην εκτελεστεί καμία φορά.
Ερώτηση 3. Ποιο είναι βασικό χαρακτηριστικό της δομής ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;
- Δεν εκτελείται ποτέ
- Εκτελείται μόνο αν η συνθήκη είναι αληθής στην αρχή
- Ελέγχει τη συνθήκη στο τέλος
- Έχει πάντα γνωστό πλήθος επαναλήψεων
Δες την απάντηση
Σωστό: γ. Η συνθήκη τερματισμού ελέγχεται στο τέλος, άρα το σώμα εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.
Ερώτηση 4. Πόσες φορές εκτελείται το σώμα της επανάληψης ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10 ΜΕ_ΒΗΜΑ 3;
- 3
- 4
- 9
- 10
Δες την απάντηση
Σωστό: β. Η μεταβλητή i παίρνει τις τιμές 1, 4, 7 και 10, δηλαδή 4 τιμές.
Ερώτηση 5. Τι εμφανίζει το τμήμα: S <- 0, ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4, S <- S + i, ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ, ΓΡΑΨΕ S;
- 4
- 6
- 10
- 24
Δες την απάντηση
Σωστό: γ. S = 1 + 2 + 3 + 4 = 10.
Ερώτηση 6. Πόσες φορές εκτελείται το σώμα της επανάληψης: x <- 10, ΟΣΟ x > 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ, x <- x - 3, ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ;
- 3
- 4
- 5
- 10
Δες την απάντηση
Σωστό: β. Το x γίνεται διαδοχικά 7, 4, 1 και -2. Όταν γίνει -2 η συνθήκη x > 0 είναι ψευδής και ο βρόχος σταματά, άρα το σώμα εκτελέστηκε 4 φορές.
Ερώτηση 7. Πού υπολογίζεται σωστά ο μέσος όρος σε πρόγραμμα με επανάληψη;
- Μέσα στον βρόχο, σε κάθε επανάληψη
- Μετά το τέλος του βρόχου, αφού ελεγχθεί ότι το πλήθος είναι μεγαλύτερο από 0
- Πριν από τον βρόχο
- Μέσα στη ΔΙΑΒΑΣΕ
Δες την απάντηση
Σωστό: β. Ο μέσος όρος χρειάζεται το τελικό άθροισμα και το τελικό πλήθος, άρα υπολογίζεται μετά τον βρόχο. Ο έλεγχος αποτρέπει τη διαίρεση με το 0.
Ερώτηση 8. Η επανάληψη ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ, ΔΙΑΒΑΣΕ x, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ x > 0 τερματίζεται όταν:
- δοθεί αρνητικός αριθμός
- δοθεί μηδέν
- δοθεί θετικός αριθμός
- δοθούν δέκα αριθμοί
Δες την απάντηση
Σωστό: γ. Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ σταματά όταν η συνθήκη γίνει αληθής, δηλαδή όταν x > 0.
Σωστό/Λάθος στη δομή επανάληψης ΑΕΠΠ
1. Η δομή ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν γνωρίζουμε από πριν το πλήθος των επαναλήψεων.
Δες την απάντηση
ΣΩΣΤΟ. Η ΓΙΑ είναι κατάλληλη όταν ξέρουμε από την αρχή πόσες φορές θα εκτελεστεί ο βρόχος.
2. Η δομή ΟΣΟ εκτελείται πάντοτε τουλάχιστον μία φορά.
Δες την απάντηση
ΛΑΘΟΣ. Αν η συνθήκη είναι ψευδής από την αρχή, η ΟΣΟ μπορεί να μην εκτελεστεί καμία φορά.
3. Η δομή ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ελέγχει τη συνθήκη στο τέλος.
Δες την απάντηση
ΣΩΣΤΟ. Γι' αυτό εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.
4. Ο μέσος όρος υπολογίζεται μόνο με μετρητή.
Δες την απάντηση
ΛΑΘΟΣ. Για τον μέσο όρο χρειαζόμαστε άθροισμα και πλήθος.
5. Το ποσοστό συνήθως υπολογίζεται με τον τύπο (μερικό πλήθος / συνολικό πλήθος) * 100.
Δες την απάντηση
ΣΩΣΤΟ. Αυτός είναι ο βασικός τύπος της μεθοδολογίας ποσοστού.
6. Μέσα στο σώμα της ΓΙΑ επιτρέπεται να αλλάζουμε την τιμή της μεταβλητής επανάληψης.
Δες την απάντηση
ΛΑΘΟΣ. Αλλάζοντας την τιμή της μεταβλητής μέσα στο σώμα αλλοιώνονται τα βήματα της επανάληψης.
7. Αν στη ΓΙΑ δεν δοθεί ΜΕ_ΒΗΜΑ, το βήμα είναι 1.
Δες την απάντηση
ΣΩΣΤΟ. Το ΜΕ_ΒΗΜΑ είναι προαιρετικό και η προεπιλεγμένη τιμή του είναι 1.
8. Στη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ η επανάληψη συνεχίζεται όσο η συνθήκη είναι αληθής.
Δες την απάντηση
ΛΑΘΟΣ. Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ σταματά όταν η συνθήκη γίνει αληθής. Η ΟΣΟ είναι αυτή που συνεχίζει όσο η συνθήκη είναι αληθής.
Αντιστοίχισης στη δομή επανάληψης ΑΕΠΠ
Αντιστοίχισε κάθε έννοια της στήλης Α με τη σωστή περιγραφή της στη στήλη Β. Στη στήλη Β υπάρχουν δύο περιγραφές που περισσεύουν.
| Στήλη Α: Δομή / Μεθοδολογία | Στήλη Β: Λειτουργία |
|---|---|
| 1. ΓΙΑ | α. Γνωστό πλήθος επαναλήψεων |
| 2. ΟΣΟ | β. Έλεγχος συνθήκης στην αρχή |
| 3. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ | γ. Έλεγχος συνθήκης στο τέλος |
| 4. Μετρητής | δ. Αύξηση μεταβλητής κατά 1 |
| 5. Ποσοστό | ε. (μερικό / συνολικό) * 100 |
| – | στ. Εκτέλεση εντολών μία φορά μόνο αν η συνθήκη είναι αληθής |
| – | ζ. Έλεγχος μιας έκφρασης έναντι πολλών τιμών |
Δες την απάντηση
1 → α, 2 → β, 3 → γ, 4 → δ, 5 → ε. Οι περιγραφές στ (απλό ΑΝ) και ζ (ΕΠΙΛΕΞΕ) περισσεύουν.
Συχνές ερωτήσεις για τις πανελλήνιες εξετάσεις στη δομή επανάληψης του ΑΕΠΠ
Τι είναι η δομή επανάληψης στην ΑΕΠΠ;
Είναι η δομή που επιτρέπει στο πρόγραμμα να εκτελεί μία ή περισσότερες εντολές πολλές φορές. Οι μορφές της είναι η ΓΙΑ, η ΟΣΟ και η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ.
Ποια είναι η διαφορά ΓΙΑ, ΟΣΟ και ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;
Η ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό. Η ΟΣΟ ελέγχει τη συνθήκη στην αρχή και μπορεί να μην εκτελεστεί καμία φορά. Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ελέγχει τη συνθήκη στο τέλος και εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.
Πώς λειτουργεί το ΜΕ_ΒΗΜΑ στη ΓΙΑ;
Το ΜΕ_ΒΗΜΑ ορίζει πόσο αλλάζει η μεταβλητή σε κάθε επανάληψη. Όταν λείπει, το βήμα είναι 1. Με αρνητικό βήμα η επανάληψη μετράει αντίστροφα.
Τι είναι ο μετρητής και ο αθροιστής και γιατί αρχικοποιούνται;
Ο μετρητής αυξάνεται κατά 1 όταν ικανοποιείται μια συνθήκη και ο αθροιστής προσθέτει κάθε νέα τιμή. Αρχικοποιούνται πριν από τον βρόχο (συνήθως με 0), ώστε να μην έχουν τυχαία αρχική τιμή και να μην μηδενίζονται σε κάθε επανάληψη.
Πώς υπολογίζω μέσο όρο και ποσοστό σε επανάληψη;
Μέσα στον βρόχο μετράς το πλήθος και προσθέτεις στο άθροισμα, και μετά τον βρόχο υπολογίζεις τον μέσο όρο ως Άθροισμα / Πλήθος και το ποσοστό ως (μερικό πλήθος / συνολικό πλήθος) * 100. Πριν από τη διαίρεση ελέγχεις ότι το πλήθος δεν είναι 0.
Τι είναι η τιμή τερματισμού (φρουρός);
Είναι μια τιμή που δείχνει το τέλος των δεδομένων, π.χ. το 0 ή το -1. Δεν συμμετέχει στους υπολογισμούς. Συνήθως χρησιμοποιούμε ΟΣΟ με ΔΙΑΒΑΣΕ πριν από τον βρόχο και στο τέλος του σώματος.
Δες πρώτα τη δομή επιλογής, όλες τις μεθοδολογίες ΑΕΠΠ και τη θεωρία της Πληροφορικής Γ΄ Λυκείου. Για εξάσκηση υπάρχουν οι ασκήσεις με λύσεις και τα διαγωνίσματα.

