Διαγράμματα Ροής και Μετατροπές στο ΑΕΠΠ

Οι βασικές δομές ελέγχου ενός αλγορίθμου είναι η ακολουθία, η επιλογή και η επανάληψη. Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται οι μορφές των δομών επιλογής και επανάληψης, οι ισοδύναμες μετατροπές τους και τα αντίστοιχα διαγράμματα ροής. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως τα διαγράμματα ροής και οι μετατροπές είναι δυο πολύ κλασικές κατηγορίες για ΘΕΜΑ Α ή ΘΕΜΑ Β στις πανελλήνιες εξετάσεις.

Θα αναλύσουμε κάθε πιθανή μετατροπή στην δομή επιλογής και στη δομή επανάληψης καθώς και τις πιθανές εξαιρέσεις αυτών για να είσαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσετε θέματα απο την τράπεζα θεμάτων αλλά και από παλαιότερα έτη πανελλαδικών εξετάσεων κλιμακούμενης δυσκολίας. Το ίδιο ακριβώς θα κάνουμε και με τα διαγράμματα ροής τα οποία μπορούν να μας τα ζητήσουν στις εξετάσεις αμφίδρομα. Από αλγόριθμο σε διάγραμμα ροής ή απο διάγραμμα ροής σε αλγόριθμο. Πολύ μεγάλη προσοχή και εδώ γιατί υπάρχουν περιπτώσεις εξαιρέσεων.

Σύμβολα διαγραμμάτων ροής

Στον πίνακα παρακάτω μπορείτε να δείτε όλα τα σύμβολα που θα μας χρησιμεύσουν για να κατασκευάσουμε διαγράμματα ροής στα πρότυπα των πανελλαδικών εξετάσεων. Προσοχή ! Τα σχήματα πρέπει να είναι ξεκάθαρα και όχι περίεργα γραμμένα, γιατί έτσι μπορείτε να χάσετε μόρια από τον διορθώτη, επειδή θα υποθέσει ότι δεν ξέρετε το ακριβές σχήμα. Πχ. το οβάλ πρέπει να είναι οβαλ και όχι κύκλος, το πλάγιο παραλληλόγραμμό πρέπει να είναι πλάγιο και όχι μισό ορθογώνιο.
Σχήμα Χρήση
Οβάλ Αρχή ή τέλος του αλγορίθμου.
Πλάγιο παραλληλόγραμμο Είσοδος ή έξοδος δεδομένων, όπως Διάβασε, Εμφάνισε και Γράψε.
Ορθογώνιο Επεξεργασία, υπολογισμός ή εκχώρηση.
Ρόμβος Έλεγχος συνθήκης ή απόφαση.
Βέλος Κατεύθυνση εκτέλεσης του αλγορίθμου.

Διαγράμματα Ροής Δομής Επιλογής

Η δομή επιλογής επιτρέπει την εκτέλεση διαφορετικών εντολών ανάλογα με το αποτέλεσμα μιας συνθήκης. Η συνθήκη μπορεί να είναι αληθής ή ψευδής. Σε αυτή τη δομή μπορεί να συναντήσουμε στις πανελλήνιες εξετάσεις περιπτώσεις Απλής δομής, σύνθετης δομής, πολλαπλής δομής, εμφωλευμένης δομής καθώς και ΕΠΙΛΕΞΕ. Σε όλες τις περιπτώσεις διαγράμματος ροής της δομής επιλογής βασικό ρόλο παίζει η συνθηκη ελέγχου η οποία συμβολίζεται με ρόμβο.

Απλή επιλογή

Στην απλή επιλογή οι εντολές εκτελούνται μόνο όταν η συνθήκη είναι αληθής. Αν η συνθήκη είναι ψευδής, η εκτέλεση συνεχίζεται μετά το τέλος της επιλογής. Προφανώς λοιπόν στην απλή δομή επιλογής αν η συνθήκη δεν ισχύει τότε στο διάγραμμα ροής το Ψευδές θα παραμείνει κενό και θα ενωθεί κατευθείαν με το Αληθές.

Παράδειγμα Διάγραμμα ροής
ΑΝ x > 0 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Θετικός'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Αν η τιμή του x είναι μεγαλύτερη από το μηδέν, εμφανίζεται το μήνυμα «Θετικός». Αν η συνθήκη είναι ψευδής, δεν εκτελείται καμία εντολή μέσα στην επιλογή.

Αρχή x > 0 ΝΑΙ Εμφάνισε «Θετικός» ΟΧΙ Τέλος

Σύνθετη επιλογή

Στη σύνθετη επιλογή εκτελείται ένα σύνολο εντολών όταν η συνθήκη είναι αληθής και διαφορετικό σύνολο εντολών όταν η συνθήκη είναι ψευδής. Στο αληθής (ναι) της συνθήκης πηγαίνουν οι εντολές που ισχύουν όταν ισχύει το Αν και στο ψευδές (όχι) πηγαίνουν οι εντολές που ισχύουν όταν το Αν δεν εκτελείται. Δεν μπορεί λοιπόν να ισχύει και το Ναι και το Οχι, μόνο μία πό τις δύο περιπτώσεις.

Παράδειγμα Διάγραμμα ροής
ΑΝ βαθμός >= 10 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Επιτυχία'
ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Αποτυχία'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Αν ο βαθμός είναι μεγαλύτερος ή ίσος με 10, εμφανίζεται «Επιτυχία». Διαφορετικά εμφανίζεται «Αποτυχία». Δεν χρειάζεται να αιτιολογήσουμε την περίπτωση που παίρνουμε στο αλλιώς, μιας και θεωρείται από το σύστημα ότι είναι το αντίθετο του Αν. Δεν χρειάζεται δηλαδή να πούμε "αλλιώς_αν βαθμος < 10 τότε" .

Αρχή βαθμός >= 10; ΝΑΙ Εμφάνισε «Επιτυχία» ΟΧΙ Εμφάνισε «Αποτυχία» Επόμενη εντολή μετά τη δομή επιλογής Τέλος

Πολλαπλή επιλογή με ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ

Η μορφή ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν περισσότερες από δύο εναλλακτικές περιπτώσεις. Οι συνθήκες ελέγχονται διαδοχικά μέχρι να βρεθεί η πρώτη αληθής συνθήκη και αφού εκτελεστεί αυτή τότε όλες οι υπόλοιπες δεν εκτελούνται. Το αλλιώς_αν ελέγχει την κάθε περίπτωση που θέλει αναφέροντας τη συνθήκη από δίπλα τους

Παράδειγμα Διάγραμμα ροής
ΑΝ βαθμός >= 18 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Άριστα'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ βαθμός >= 10 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Επιτυχία'
ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Αποτυχία'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Ελέγχεται πρώτα αν ο βαθμός είναι τουλάχιστον 18. Αν όχι, ελέγχεται αν είναι τουλάχιστον 10. Αν καμία συνθήκη δεν είναι αληθής, εμφανίζεται «Αποτυχία».

Αρχή βαθμός >= 18; ΝΑΙ Εμφάνισε «Άριστα» ΟΧΙ βαθμός >= 10; ΝΑΙ Εμφάνισε «Επιτυχία» ΟΧΙ Εμφάνισε «Αποτυχία» Τέλος

Πολλαπλή επιλογή με ΕΠΙΛΕΞΕ

Η εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ χρησιμοποιείται όταν η επιλογή εξαρτάται από τις διαφορετικές τιμές μιας έκφρασης. Στην πραγματικότητα δεν θα χρειαστεί να εκτελέσετε την εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ σε θέμα Γ και θέμα Δ των πανελλαδικών εξετάσεων, μιας και αυτό μπορεί να γίνει με πολλαπλή δομή επιλογής ΑΝ. Αυτό όμως που είναι πολύ πιθανό να σας ζητηθεί είναι το διάγραμμα ροής του ΕΠΙΛΕΞΕ ή η μετατροπή σε πρώτη φάση του ΑΝ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ σε ΕΠΙΛΕΞΕ και μετά το διάγραμμα ροής.

Παράδειγμα Διάγραμμα ροής
ΕΠΙΛΕΞΕ επιλογή
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 1
  Εμφάνισε 'Πρώτη επιλογή'
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 2
  Εμφάνισε 'Δεύτερη επιλογή'
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Άλλη επιλογή'
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΙΛΟΓΩΝ

Η τιμή της μεταβλητής επιλογή συγκρίνεται με τις διαθέσιμες περιπτώσεις. Αν δεν ταιριάζει με καμία από αυτές, εκτελείται η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ. ΠΡΟΣΟΧΗ, ελέγχονται όλες οι περιπτώσεις που αναφέρονται μέχρι και να βρέθει αυτή που ισχύει, όπως ακριβώς και στην πολλαπλή δομή επιλογής με ΑΝ. Το ουσιαστικό σκέλος που εξετάζεται στις πανελλήνιες εξετάσεις είναι η γνώση της επιλογής που θα μπει στο ΕΠΙΛΕΞΕ.

Αρχή επιλογή = 1 ΝΑΙ Εμφάνισε «Πρώτη» ΟΧΙ επιλογή = 2 ΝΑΙ Εμφάνισε «Δεύτερη» ΟΧΙ Εμφάνισε «Άλλη» Τέλος

Μετατροπές δομών επιλογής στο ΑΕΠΠ

Μετατροπή σύνθετης επιλογής σε δύο απλές επιλογές

Η μετατροπή είναι ισοδύναμη όταν οι δύο συνθήκες είναι συμπληρωματικές και οι εντολές της μίας περίπτωσης δεν επηρεάζουν τον έλεγχο της άλλης. Πολύ μεγάλη προσοχή, το αλλιώς εξετάζει το ανάποδο της συνθήκης του ΑΝ, αυτό σημαίνει ότι αν λέει πχ το ΑΝ α<0 τότε το αλλιώς εννοεί >= του 0. Οι περισσότεροι μαθητές στις εξετάσεις της πληροφορικής μπερδεύονται και δεν βάζουν το =.

ΑΝ x > 0 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Θετικός'
ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Μη θετικός'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Ισοδύναμη μορφή μετά τη μετατροπή που είναι αποδεκτή στις πανελλαδικές εξετάσεις του ΑΕΠΠ:

ΑΝ x > 0 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Θετικός'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

ΑΝ x <= 0 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Μη θετικός'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Μετατροπή ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ σε εμφωλευμένες ΑΝ

ΑΝ βαθμός >= 18 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Άριστα'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ βαθμός >= 10 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Επιτυχία'
ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Αποτυχία'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Ισοδύναμη μορφή μετά τη μετατροπή που είναι αποδεκτή στις πανελλήνιες εξετάσεις της Πληροφορικής:

ΑΝ βαθμός >= 18 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Άριστα'
ΑΛΛΙΩΣ
  ΑΝ βαθμός >= 10 ΤΟΤΕ
    Εμφάνισε 'Επιτυχία'
  ΑΛΛΙΩΣ
    Εμφάνισε 'Αποτυχία'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Μετατροπή πολλαπλής επιλογής με ΑΝ σε ΕΠΙΛΕΞΕ

Όταν πολλές εναλλακτικές περιπτώσεις βασίζονται στις διαφορετικές τιμές της ίδιας μεταβλητής, η διαδοχική επιλογή μπορεί να μετατραπεί σε εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ.

Αρχική μορφή με ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΔΟΜΗ ΑΝ Ισοδύναμη μορφή με ΕΠΙΛΕΞΕ
ΑΝ α >= 100 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Πρώτη επιλογή'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ α = 2 ή α = 3 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Δεύτερη επιλογή'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ α> = 4 και α <= 99 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Τρίτη επιλογή'
ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Μη έγκυρη επιλογή'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΕΠΙΛΕΞΕ α
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ >=100
  Εμφάνισε 'Πρώτη επιλογή'
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 2 , 3
  Εμφάνισε 'Δεύτερη επιλογή'
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 4 .. 99
  Εμφάνισε 'Τρίτη επιλογή'
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ
  Εμφάνισε 'Μη έγκυρη επιλογή'
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΙΛΟΓΩΝ

Μετατροπή επιλογής με λογικούς τελεστές σε επιλογή χωρίς λογικούς τελεστές

Μια σύνθετη συνθήκη με τους λογικούς τελεστές ΚΑΙ, Η και ΟΧΙ μπορεί να μετατραπεί σε εμφωλευμένες δομές επιλογής. Με αυτόν τον τρόπο ελέγχουμε κάθε επιμέρους συνθήκη χωριστά.

Αρχική μορφή με λογικούς τελεστές Ισοδύναμη μορφή χωρίς λογικούς τελεστές
ΑΝ ηλ >= 18 ΚΑΙ δίπλωμα = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ

  Εμφάνισε 'Μπορεί να οδηγήσει'

ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ηλ = 0 Ή ηλ < 18 ΤΟΤΕ

  Εμφάνισε 'Δεν μπορεί να οδηγήσει'

ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΑΝ ηλ >= 18 ΤΟΤΕ

  ΑΝ δίπλωμα = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ
    Εμφάνισε 'Μπορεί να οδηγήσει'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ηλ = 0 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Δεν μπορεί να οδηγήσει'
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ηλ < 18 ΤΟΤΕ
  Εμφάνισε 'Δεν μπορεί να οδηγήσει'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Παρατήρηση για τη μετατροπή

Η δεύτερη μορφή δεν χρησιμοποιεί τους λογικούς τελεστές ΚΑΙ, Η ή ΟΧΙ. Η λειτουργία του ΚΑΙ αποδίδεται με εμφώλευση: πρώτα ελέγχεται η πρώτη συνθήκη και, μόνο αν είναι αληθής, ελέγχεται η δεύτερη. Σε περίπτωση που έχουμε 'Η και θέλουμε να το αντικαταστήσουμε, τότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αλλιώς_αν. Στην περίπτωση που έχουμε το λογικό τελεστή ΟΧΙ, τότε τα πράγματα είναι απλά μιας και για να τον αντικαταστήσουμε χρειάζεται να βάλουμε τα αντίστροφα που έχει η συνθήκη του.

Διαγράμματα δομών επανάληψης

Η δομή επανάληψης εκτελεί μια ομάδα εντολών περισσότερες από μία φορές. Η επιλογή της κατάλληλης δομής εξαρτάται από το πότε ελέγχεται η συνθήκη και από το αν είναι γνωστό το πλήθος των επαναλήψεων. Σε περίπτωση που δεν ξέρουμε πόσες επαναλήψεις θα γίνουν, αλλά ξέρουμε πότε θα τερματίζεται η επανάληψη, τότε χρησιμοποιούμε την εντολή του ΟΣΟ ή την εντολή του ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ. Σε περίπτωση που ξέρουμε το ακριβές πλήθος επαναλήψεων τότε χρησιμοποιούμε την επανάληψη του ΓΙΑ.

Διάγραμμα Επανάληψης του Οσο

ΟΣΟ συνθήκη ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Η συνθήκη ελέγχεται στην αρχή. Αν είναι εξαρχής ψευδής, το σώμα της επανάληψης δεν εκτελείται. ΠΡΟΣΟΧΗ όμως, η συνθήκη του Όσο ελέγχεται πάντα τουλάχιστον 1 φορά.

Αρχή Συνθήκη; ΝΑΙ Σώμα επανάληψης ΟΧΙ Επόμενη εντολή Τέλος

Διάγραμμα Επανάληψης με ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ

ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  εντολές
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ συνθήκη

Η συνθήκη ελέγχεται στο τέλος. Επομένως, το σώμα της επανάληψης εκτελείται τουλάχιστον μία φορά. Αυτή είναι και η βασική διαφορά με το ΌΣΟ, δεν υπάρχει κάποιος κανόνας για τον λόγο που πρέπει να επιλέξουμε όσο ή μέχρις_ότου. Οπότε η επιλογή την εντολής επανάληψης στις εξετάσεις ΑΕΠΠ είναι δική σας.

Αρχή Σώμα επανάληψης Συνθήκη τερματισμού; ΟΧΙ ΝΑΙ Επόμενη εντολή Τέλος

Διάγραμμα Επανάληψης με ΓΙΑ

ΓΙΑ i ΑΠΟ αρχική_τιμή ΜΕΧΡΙ τελική_τιμή με_βήμα τιμή
  εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Η δομή ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν είναι γνωστό ή μπορεί να προσδιοριστεί το πλήθος των επαναλήψεων. Προσοχή, όταν έχουμε βήμα 0 εκτελούνται άπειρες επαναλήψεις και δεν έχουμε αλγόριθμο αλλά υπολογιστική διαδικασία.

Μεγάλη προσοχή πως το διάγραμμα της επανάληψης του ΓΙΑ στη ουσία είναι παρόμοιο με αυτό της επανάληψης του ΟΣΟ. Αυτό που είναι ασφαλές να κάνετε στις πανελλαδικές εξετάσεις αν σας δωθεί διάγραμμα ροής της επανάληψης του ΓΙΑ είναι να το μετατρέψετε στο πρόχειρο σας σε ΟΣΟ και στη συνέχεια να κάνετε το διάγραμμα του ΟΣΟ και αυτό να παρουσιάσετε ως τελική σας απάντηση. Αρχή Αρχικοποίηση i <- αρχική τιμή i <= τελική τιμή; ΝΑΙ Σώμα επανάληψης Μεταβολή i <- i + 1 ΟΧΙ Επόμενη εντολή Τέλος

Μετατροπές μεταξύ δομών επανάληψης

Μετατροπή από ΓΙΑ σε ΟΣΟ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10
  Εμφάνισε i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
i <- 1

ΟΣΟ i <= 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  Εμφάνισε i
  i <- i + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Μετατροπή φθίνουσας ΓΙΑ σε ΟΣΟ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 10 ΜΕΧΡΙ 1 ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
  Εμφάνισε i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
i <- 10

ΟΣΟ i >= 1 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  Εμφάνισε i
  i <- i - 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Μετατροπή από ΟΣΟ σε ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ

Η απλή αντικατάσταση δεν είναι πάντα ισοδύναμη, επειδή η ΟΣΟ μπορεί να εκτελεστεί μηδέν φορές, ενώ η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ εκτελείται τουλάχιστον μία φορά. Για το λόγο αυτό στις πανελλαδικές εξετάσεις επιλέγουμε όταν μετατρέπουμε το όσο σε μέχρις_ότου να βάζουμε και ένα εξτρα αν πάνω από το αρχή _επανάληψης ώστε αν δεν γίνει το όσο να μην γίνει και το μέχρις_ότου.

ΠΡΟΣΟΧΗ: το αν θα αναφέρει τη συνθήκη που αναφέρει και το όσο.
ΟΣΟ x <= 100 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  x <- x + 10
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΑΝ x <= 100 ΤΟΤΕ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    x <- x + 10
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ x > 100
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Μετατροπή από ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ σε ΟΣΟ

x<-- 2
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  x <-- x + 3
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ x > 10
x<-- 2
ΟΣΟ x <= 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  x <-- x + 3
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ : Αν το μέχρις_ότου γίνει μία φορά, θα πρέπει και το όσο να γίνει μία φορά, άρα να "βγάλουμε" όλες τις εντολές που έκανε το μέχρις_ότου μία φορά πάνω από το όσο.
ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  Διάβασε x
  κ <-- κ+χ
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ x > 0
Διάβασε x
ΟΣΟ x <= 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  Διάβασε x
  κ <-- κ+χ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Συμπεράσματα Διαγραμμάτων Ροής και Μετατροπών στο ΑΕΠΠ

1) Η επιλογή της κατάλληλης δομής εξαρτάται από το πρόβλημα.
2) Η δομή επιλογής ΑΝ και η ΕΠΙΛΕΞΕ χρησιμοποιούνται για πολλαπλές επιλογές,
3) Oι δομές επανάληψης ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ και ΓΙΑ χρησιμοποιούνται για επαναλήψεις γνωστου και άγνωστου πλήθους φορών.
4) Σε κάθε μετατροπή πρέπει να διατηρείται η ίδια λογική εκτέλεσης και να ελέγχεται ιδιαίτερα το πλήθος των επαναλήψεων, πολύ προσοχή στη μετατροπή από και προς το μέχρις_ότου.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη δομή επιλογής και στη δομή επανάληψης;

Η δομή επιλογής εκτελεί διαφορετικές εντολές ανάλογα με το αποτέλεσμα μιας συνθήκης. Η δομή επανάληψης εκτελεί μια ομάδα εντολών περισσότερες από μία φορές, όσο ισχύει μια συνθήκη ή για συγκεκριμένο πλήθος επαναλήψεων.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην απλή και στη σύνθετη επιλογή;

Στην απλή επιλογή εκτελούνται εντολές μόνο όταν η συνθήκη είναι αληθής. Στη σύνθετη επιλογή υπάρχουν δύο διαφορετικοί κλάδοι: ένας για την περίπτωση που η συνθήκη είναι αληθής και ένας για την περίπτωση που είναι ψευδής.

Τι είναι η πολλαπλή δομή επιλογής με ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ;

Είναι μια δομή επιλογής με περισσότερες από δύο εναλλακτικές συνθήκες. Οι συνθήκες ελέγχονται διαδοχικά και εκτελείται μόνο ο κλάδος της πρώτης συνθήκης που θα βρεθεί αληθής. Αν καμία συνθήκη δεν είναι αληθής, εκτελείται ο κλάδος ΑΛΛΙΩΣ.

Πώς μετατρέπουμε μια πολλαπλή επιλογή με ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ σε ΕΠΙΛΕΞΕ;

Η μετατροπή γίνεται όταν όλες οι περιπτώσεις βασίζονται στις διαφορετικές τιμές της ίδιας έκφρασης ή μεταβλητής. Κάθε συνθήκη ισότητας μετατρέπεται σε αντίστοιχη ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ και ο κλάδος ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ στην ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ.

Πότε χρησιμοποιούμε την εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ;

Η ΕΠΙΛΕΞΕ χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές περιπτώσεις που εξαρτώνται από τις διαφορετικές τιμές μιας ίδιας έκφρασης. Δεν είναι κατάλληλη όταν οι συνθήκες περιλαμβάνουν διαφορετικές ανισότητες ή σύνθετους λογικούς ελέγχους.

Τι πρέπει να προσέχουμε στα διαγράμματα πολλαπλής επιλογής;

Κάθε ρόμβος πρέπει να έχει δύο εξόδους, μία για ΝΑΙ και μία για ΟΧΙ. Το ΟΧΙ της πρώτης συνθήκης πρέπει να οδηγεί στη δεύτερη συνθήκη, ενώ το ΝΑΙ και το ΟΧΙ της δεύτερης συνθήκης πρέπει να οδηγούν στις αντίστοιχες εντολές. Μετά τις εντολές, οι κλάδοι ενώνονται σε μία κοινή οριζόντια γραμμή και από εκεί ξεκινά μία κατακόρυφη γραμμή προς το Τέλος.

Ποιο σχήμα χρησιμοποιούμε για τις εντολές Εμφάνισε και Διάβασε;

Για τις εντολές εισόδου και εξόδου, όπως Διάβασε, Εμφάνισε και Γράψε, χρησιμοποιούμε πλάγιο παραλληλόγραμμο. Το ορθογώνιο χρησιμοποιείται για επεξεργασία, υπολογισμό ή εκχώρηση.

Πότε μπορεί μια επανάληψη ΟΣΟ να μην εκτελεστεί;

Η επανάληψη ΟΣΟ μπορεί να εκτελεστεί μηδέν φορές, επειδή η συνθήκη ελέγχεται πριν από την εκτέλεση του σώματος. Αν η συνθήκη είναι εξαρχής ψευδής, το σώμα της επανάληψης παραλείπεται.

Γιατί η γραμμή επιστροφής της ΟΣΟ πρέπει να οδηγεί ξανά στον ρόμβο;

Μετά την εκτέλεση του σώματος, η συνθήκη πρέπει να ελεγχθεί ξανά. Για αυτό η γραμμή επιστρέφει στον ρόμβο της συνθήκης. Αν η συνθήκη παραμένει αληθής, το σώμα εκτελείται ξανά· αν γίνει ψευδής, η ροή συνεχίζει προς την έξοδο.

Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στην ΟΣΟ και στη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;

Στην ΟΣΟ η συνθήκη ελέγχεται στην αρχή, ενώ στη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ελέγχεται στο τέλος. Για αυτό η ΟΣΟ μπορεί να μην εκτελεστεί καθόλου, ενώ η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ εκτελεί το σώμα τουλάχιστον μία φορά.

Ποια είναι η σωστή φορά των βελών στο διάγραμμα ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;

Από το σώμα της επανάληψης οδηγούμαστε στον ρόμβο της συνθήκης τερματισμού. Αν η συνθήκη είναι ΟΧΙ, η ροή επιστρέφει στο σώμα της επανάληψης. Αν η συνθήκη είναι ΝΑΙ, η ροή συνεχίζει στην επόμενη εντολή και μετά στο Τέλος.

Πότε χρησιμοποιούμε τη δομή ΓΙΑ;

Η δομή ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν είναι γνωστό ή μπορεί να προσδιοριστεί το πλήθος των επαναλήψεων. Περιλαμβάνει αρχικοποίηση της μεταβλητής ελέγχου, έλεγχο της τελικής τιμής και μεταβολή της μεταβλητής μετά την εκτέλεση του σώματος.

Πώς μετατρέπουμε μια ΓΙΑ σε ΟΣΟ;

Μεταφέρουμε την αρχικοποίηση πριν από την ΟΣΟ, χρησιμοποιούμε ως συνθήκη το όριο της ΓΙΑ και τοποθετούμε τη μεταβολή της μεταβλητής στο τέλος του σώματος της επανάληψης.

Τι πρέπει να προσέχουμε όταν μετατρέπουμε ΟΣΟ σε ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;

Πρέπει να μετατρέψουμε τη συνθήκη συνέχισης σε συνθήκη τερματισμού, δηλαδή να χρησιμοποιήσουμε την αντίθετη λογική συνθήκη. Πρέπει επίσης να ελέγξουμε αν η αρχική ΟΣΟ μπορεί να μην εκτελεστεί, επειδή η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ εκτελείται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε πλάγιο παραλληλόγραμμο και ορθογώνιο;

Το πλάγιο παραλληλόγραμμο χρησιμοποιείται για είσοδο και έξοδο δεδομένων, όπως Διάβασε και Εμφάνισε. Το ορθογώνιο χρησιμοποιείται για επεξεργασία, υπολογισμούς, εκχωρήσεις και άλλες εντολές που εκτελούνται από τον αλγόριθμο.