Εκσφαλμάτωση Προγράμματος
Θεωρία Πληροφορική Γ Λυκείου ΑΕΠΠ
Ανεξάρτητα από το πόσο προσεκτικά έχει γράψει κάποιος ένα πρόγραμμα, τις περισσότερες φορές απρόβλεπτες καταστάσεις, κακός χειρισμός ή λογικά λάθη στο σχεδιασμό των προγραμμάτων οδηγούν στην εμφάνιση λαθών. Τα λάθη που παρουσιάζονται κατά την εκτέλεση ενός προγράμματος μερικές φορές μπορεί να είναι ασήμαντα, άλλες φορές όμως μπορεί να είναι ιδιαίτερα κρίσιμα, ώστε να οδηγούν στην κατάρρευση των εφαρμογών ή του συστήματος.
Ένα πρόγραμμα, πριν παραδοθεί για πραγματική λειτουργία, πρέπει να ελέγχεται και να είναι βέβαιο ότι παράγει σωστά αποτελέσματα. Οι κατηγορίες λαθών είναι τα συντακτικά, τα λογικά και τα αντικανονικού τερματισμού.
Κατηγορίες λαθών Θεωρία Ορισμοί στο ΑΕΠΠ
| Κατηγορία | Άλλη ονομασία | Πότε εμφανίζεται | Ποιος το ανιχνεύει |
|---|---|---|---|
| Συντακτικά | Λάθη κατά την υλοποίηση | Κατά τη συγγραφή του προγράμματος. | Ο μεταγλωττιστής (και το προγραμματιστικό περιβάλλον). |
| Αντικανονικού τερματισμού | Λάθη κατά την εκτέλεση | Κατά την εκτέλεση του προγράμματος. | Μόνο με εντολές προγράμματος που τα παγιδεύουν. |
| Λογικά | Λάθη σχεδιασμού | Δεν διακόπτουν την εκτέλεση, αλλά το αποτέλεσμα είναι λανθασμένο. | Κανένα εργαλείο, μόνο ο έλεγχος και η ανάλυση των αποτελεσμάτων. |
Λάθη κατά την υλοποίηση (συντακτικά) Θεωρία ΑΕΠΠ
Τα λάθη κατά το χρόνο υλοποίησης προκαλούνται κυρίως από λανθασμένη σύνταξη εντολών προγράμματος. Τέτοια λάθη μπορεί να είναι:
- η λανθασμένη συγγραφή μιας δεσμευμένης λέξης της γλώσσας προγραμματισμού,
- η χρήση μιας δομής ελέγχου χωρίς την εντολή τερματισμού της.
Ένα λάθος που προκαλείται κατά τη συγγραφή του προγράμματος ανιχνεύεται από το μεταγλωττιστή, ο οποίος εμφανίζει προς τον προγραμματιστή κάποιο προειδοποιητικό μήνυμα. Αν το πρόγραμμα περιέχει ένα λάθος αυτής της μορφής, δεν επιτρέπεται η εκτέλεσή του, μέχρι να το διορθώσει ο προγραμματιστής.
Τα προγραμματιστικά περιβάλλοντα μας προφυλάσσουν αυτόματα από τα λάθη κατά την υλοποίηση, αφού παρέχουν εργαλεία αυτόματου ελέγχου σύνταξης των εντολών και παρακολουθούν τον προγραμματιστή κατά τη συγγραφή του προγράμματος. Μόλις διαπιστώσουν κάποιο συντακτικό λάθος, σταματούν και απαιτούν τη διόρθωσή του. Συνήθως αντιλαμβάνονται ακριβώς το λάθος που δημιουργήθηκε και προτείνουν αναλυτικά τον τρόπο διόρθωσής του, εμφανίζοντας σε ενημερωτικό πλαίσιο την ορθή σύνταξη της εντολής στην οποία προκλήθηκε το λάθος.
Λάθη κατά την εκτέλεση (αντικανονικού τερματισμού) Θεωρία ΑΕΠΠ
Τα λάθη που προκαλούνται κατά το χρόνο εκτέλεσης του προγράμματος είναι πιο επώδυνα, γιατί συνήθως εμφανίζονται σε πραγματικό περιβάλλον εκτέλεσης και τις περισσότερες φορές προκαλούν τον αντικανονικό τερματισμό της εφαρμογής και το κρέμασμα του συστήματος (crash).
Όταν ένα λάθος προκληθεί κατά την εκτέλεση της εφαρμογής, είναι δυνατό να αντιμετωπισθεί μόνο με τη χρήση εντολών προγράμματος που το παγιδεύουν και εκτελούν τις κατάλληλες διαδικασίες χειρισμού του. Η πρόληψη τέτοιων λαθών είναι αρκετά δύσκολη, αφού συνήθως οφείλονται σε καταστάσεις που δεν είναι εύκολο να ελεγχθούν από τον προγραμματιστή, ενώ πολλές φορές εμφανίζονται μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τέτοια λάθη είναι δυνατό να προκληθούν από:
- την κλήση μιας διαδικασίας με δεδομένα που δεν μπορεί να χειριστεί, όπως η αναζήτηση διαγραμμένων αρχείων, η προσπάθεια διαίρεσης ενός αριθμού με το μηδέν και η υπερχείλιση μιας αριθμητικής μεταβλητής,
- δυσλειτουργία του υλικού μέρους του υπολογιστή, όπως η καταστροφή του σκληρού δίσκου του συστήματος, ο τερματισμός μιας σύνδεσης δικτύου και η αποσύνδεση του εκτυπωτή.
Λογικά λάθη Θεωρία ΑΕΠΠ
Τα λογικά λάθη είναι συνήθως λάθη σχεδιασμού και δεν προκαλούν τη διακοπή της εκτέλεσης του προγράμματος. Ο μεταγλωττιστής της γλώσσας προγραμματισμού δεν ανιχνεύει κανένα συντακτικό λάθος και κατά την εκτέλεση του προγράμματος δεν παρουσιάζονται ανεπιθύμητες καταστάσεις σφαλμάτων, αλλά τελικά δεν παράγονται τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η ανίχνευση τέτοιων λαθών δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί από κάποιο εργαλείο του υπολογιστή και διαπιστώνονται μόνο με τη διαδικασία ελέγχου (testing) και την ανάλυση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων.
Εκσφαλμάτωση λογικών λαθών θεωρία Ορισμοί ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
Η εργασία της εκσφαλμάτωσης δεν είναι εύκολη, απαιτεί βαθιά γνώση της γλώσσας προγραμματισμού και φυσικά αντίστοιχες ικανότητες από τον προγραμματιστή. Για τον εντοπισμό ενός λάθους δεν υπάρχουν ιδιαίτερα μυστικά και τρικ. Η εκσφαλμάτωση είναι ένα πρόβλημα λογικής και όσο πιο καλά αντιλαμβάνεται ο προγραμματιστής τον τρόπο που εργάζεται το πρόγραμμα, τόσο πιο εύκολα και σύντομα θα εντοπίσει λάθη που προκαλούν δυσλειτουργίες.
Σε ένα σύγχρονο προγραμματιστικό περιβάλλον τα συντακτικά λάθη ανιχνεύονται αυτόματα. Τα λάθη που κυρίως μας απασχολούν στη φάση της εκσφαλμάτωσης είναι τα λογικά λάθη και τα λάθη που παρουσιάζονται κατά το χρόνο εκτέλεσης του προγράμματος.
Λογικά Λάθη στη Δομή επιλογής ΑΕΠΠ
Σε μια δομή επιλογής μπορεί να εμφανιστούν λογικά λάθη που σχετίζονται με:
- τη συνθήκη ή τις συνθήκες,
- τις ομάδες εντολών που εκτελούνται όταν μια συνθήκη είναι αληθής ή ψευδής.
Μερικές φορές κατά την εκτέλεση της δομής επιλογής εμφανίζονται λανθασμένα αποτελέσματα, τα οποία σχετίζονται με λογικά λάθη σε προηγούμενες εντολές που επηρεάζουν την τιμή που λαμβάνει η συνθήκη. Στην ανίχνευση ενός λογικού λάθους στις δομές επιλογής δεν αρκεί η μεμονωμένη μελέτη των συνθηκών και των ομάδων εντολών που εκτελούνται όταν μια συνθήκη είναι αληθής ή ψευδής. Χρειάζεται να μελετηθεί το αποτέλεσμα που παράγει ο συνδυασμός των συνθηκών και των ομάδων εντολών.
Λογικά Λάθη στη Δομή επανάληψης ΑΕΠΠ
Σε μια δομή επανάληψης μπορεί να εμφανιστούν λογικά λάθη που σχετίζονται με:
- τη συνθήκη επανάληψης ή τερματισμού,
- την αρχικοποίηση της συνθήκης,
- την ενημέρωση της συνθήκης εντός του βρόχου επανάληψης,
- τις εντολές που περιλαμβάνονται εντός του βρόχου.
Πως κάνω εκσφαλμάτωσης στις δομές επανάληψης
Πληροφορική Γ Λυκείου
Κατά την εκσφαλμάτωση μιας δομής επανάληψης δώστε προσοχή:
- στους συγκριτικούς και τους λογικούς τελεστές των συνθηκών επανάληψης ή τερματισμού,
- στην αρχικοποίηση της συνθήκης,
- στην ενημέρωση της συνθήκης εντός του βρόχου,
- στην αλληλουχία των εντολών του βρόχου και στη σειρά εκτέλεσής τους,
- στο κριτήριο της περατότητας,
- στην πρώτη επανάληψη και στην περίπτωση που ο βρόχος επανάληψης δεν πρέπει να εκτελεστεί ούτε μία φορά,
- στην τελευταία επανάληψη.
Παραδείγματα λογικών λαθών στην επανάληψη Πληροφορική Γ Λυκείου
Το παρακάτω τμήμα είναι συντακτικά σωστό, αλλά δεν τελειώνει ποτέ, γιατί δεν ενημερώνεται η μεταβλητή της συνθήκης μέσα στο βρόχο:
i <- 1
ΟΣΟ i <= 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
ΓΡΑΨΕ i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Στο επόμενο τμήμα το άθροισμα των αριθμών από 1 μέχρι n δεν είναι σωστό, γιατί ο βρόχος σταματά μία επανάληψη νωρίτερα (λάθος στην τελευταία επανάληψη):
s <- 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n - 1
s <- s + i
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Εκσφαλμάτωση Διόρθωση Λαθών στους Πίνακες ΑΕΠΠ
Στα προγράμματα που χρησιμοποιούν πίνακες, τα λογικά λάθη σχετίζονται συνήθως με τον τρόπο που προσπελαύνονται τα στοιχεία τους. Δώστε προσοχή:
- στα όρια των δεικτών (να μην προσπελαύνονται θέσεις εκτός του πίνακα),
- στην αρχικοποίηση των στοιχείων του πίνακα πριν τη χρήση τους,
- στη σωστή αντιστοίχιση των δεικτών στις επαναλήψεις που διατρέχουν τον πίνακα.
Εκσφαλμάτωση Διόρθωση Λαθών στα Υποπρογράμματα ΑΕΠΠ
Κατά την εκσφαλμάτωση προγραμμάτων που χρησιμοποιούν υποπρογράμματα χρειάζεται να δίνεται προσοχή στον εντοπισμό λογικών λαθών που σχετίζονται με:
- την κλήση του υποπρογράμματος και το πέρασμα των παραμέτρων (πλήθος, σειρά και τύπος των πραγματικών παραμέτρων),
- τα λοιπά λογικά λάθη που εμφανίζονται και στα προγράμματα.
Μαύρο Κουτί / Σενάρια Ελέγχου Θεωρία Ορισμός στο ΑΕΠΠ
Τα σενάρια ελέγχου εκτελούνται είτε σε πραγματικό περιβάλλον προγραμματισμού είτε εικονικά, με δημιουργία πίνακα τιμών των μεταβλητών. Σε περίπτωση αποκλίσεων μεταξύ των αναμενόμενων και των πραγματικών αποτελεσμάτων, υπάρχει λάθος το οποίο πρέπει να εντοπιστεί και να διορθωθεί.
Μια δημοφιλής τεχνική ελέγχου είναι ο έλεγχος μαύρου κουτιού. Ονομάζεται έτσι επειδή τα δεδομένα εισόδου στα σενάρια ελέγχου προκύπτουν από τις προδιαγραφές του προγράμματος, αγνοώντας εντελώς τον κώδικα. Δηλαδή το πρόγραμμα μοιάζει σαν να βρίσκεται μέσα σε ένα μαύρο κουτί που κρύβει το περιεχόμενό του.
Σενάρια Ελέγχου Ισοδύναμα διαστήματα τιμών στο ΑΕΠΠ
Ιδανικά θα θέλαμε να ελέγξουμε όλες τις τιμές εισόδου και όλα τα πιθανά αποτελέσματα. Αυτό όμως είναι αδύνατο. Γι' αυτό προσπαθούμε να βρούμε αντιπροσωπευτικές τιμές για τα δεδομένα εισόδου, που θα παράγουν αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα.
- Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία ισοδύναμων διαστημάτων τιμών για τα δεδομένα εισόδου. Τα διαστήματα θεωρούνται ισοδύναμα, καθώς αν δεν υπάρχουν λάθη, τότε όλες οι τιμές ενός διαστήματος εισόδου θα παράγουν τιμές που θα ανήκουν στο ίδιο διάστημα αποτελεσμάτων.
- Μετά τον καθορισμό των διαστημάτων πρέπει να επιλεγούν τιμές για τα σενάρια ελέγχου που να καλύπτουν όλα τα διαστήματα. Αφού τα διαστήματα είναι ισοδύναμα, μπορεί να επιλεγεί οποιαδήποτε τιμή από κάθε διάστημα.
- Μια καλύτερη στρατηγική είναι να γίνει έλεγχος των ακραίων τιμών κάθε διαστήματος, καθώς η εμπειρία έχει δείξει ότι τα περισσότερα λάθη γίνονται σε αυτά τα σημεία.
Παράδειγμα Θεωρίας Μαύρο Κουτί Με Σενάρια Ελέγχου ΑΕΠΠ
Έστω ένα πρόγραμμα που διαβάζει τον βαθμό ενός μαθητή (ακέραιος από 0 έως 20) και εμφανίζει «Επιτυχία» αν είναι τουλάχιστον 10, αλλιώς «Αποτυχία». Τα ισοδύναμα διαστήματα και οι τιμές ελέγχου (ακραίες τιμές) είναι:
| Διάστημα εισόδου | Τιμές ελέγχου | Αναμενόμενο αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Κάτω από 0 (μη έγκυρο) | -1 | Μήνυμα μη έγκυρης τιμής |
| 0 έως 9 | 0 και 9 | Αποτυχία |
| 10 έως 20 | 10 και 20 | Επιτυχία |
| Πάνω από 20 (μη έγκυρο) | 21 | Μήνυμα μη έγκυρης τιμής |
Ασκήσεις Θεωρίας Εκσφαλμάτωση στη Πληροφορική Γ Λυκείου
Σωστό / Λάθος Εκσφαλμάτωσης Σενάρια Ελέγχου ΑΕΠΠ
Απαντήστε πρώτα μόνοι σας και μετά ελέγξτε τις απαντήσεις στον πίνακα.
- Τα συντακτικά λάθη ονομάζονται και λάθη κατά την εκτέλεση.
- Τα λάθη αντικανονικού τερματισμού ονομάζονται και λάθη κατά την υλοποίηση.
- Τα λογικά λάθη παράγουν λανθασμένα αποτελέσματα.
- Σε μια δομή επιλογής μπορεί να εμφανιστούν λογικά λάθη στη συνθήκη της.
- Σε μια δομή επανάληψης μπορεί να εμφανιστούν λογικά λάθη στις εντολές της.
- Τα συντακτικά λάθη ανιχνεύονται από τον μεταγλωττιστή.
- Τα λογικά λάθη μπορούν να ανιχνευθούν αυτόματα από κάποιο εργαλείο του υπολογιστή.
- Ένα πρόγραμμα με συντακτικό λάθος μπορεί να εκτελεστεί κανονικά.
- Στον έλεγχο μαύρου κουτιού τα δεδομένα εισόδου προκύπτουν από τον κώδικα του προγράμματος.
- Στον έλεγχο μαύρου κουτιού δημιουργούνται διαστήματα και για τις μη έγκυρες τιμές εισόδου.
| Α/Α | Απάντηση | Γιατί |
|---|---|---|
| 1 | Λάθος | Τα συντακτικά λάθη ονομάζονται λάθη κατά την υλοποίηση. |
| 2 | Λάθος | Τα λάθη αντικανονικού τερματισμού ονομάζονται λάθη κατά την εκτέλεση. |
| 3 | Σωστό | Τα λογικά λάθη δεν διακόπτουν το πρόγραμμα, αλλά δεν παράγονται τα επιθυμητά αποτελέσματα. |
| 4 | Σωστό | Τα λογικά λάθη σχετίζονται με τη συνθήκη ή τις συνθήκες και με τις ομάδες εντολών. |
| 5 | Σωστό | Στη δομή επανάληψης τα λάθη μπορεί να βρίσκονται στη συνθήκη, στην αρχικοποίηση, στην ενημέρωση ή στις εντολές του βρόχου. |
| 6 | Σωστό | Ο μεταγλωττιστής ανιχνεύει το συντακτικό λάθος και εμφανίζει προειδοποιητικό μήνυμα. |
| 7 | Λάθος | Τα λογικά λάθη διαπιστώνονται μόνο με τη διαδικασία ελέγχου και την ανάλυση των αποτελεσμάτων. |
| 8 | Λάθος | Αν το πρόγραμμα περιέχει συντακτικό λάθος, δεν επιτρέπεται η εκτέλεσή του μέχρι να διορθωθεί. |
| 9 | Λάθος | Τα δεδομένα εισόδου προκύπτουν από τις προδιαγραφές του προγράμματος, αγνοώντας εντελώς τον κώδικα. |
| 10 | Σωστό | Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ένα πρόγραμμα θα τροφοδοτείται μόνο με έγκυρες τιμές. |
Ερωτήσεις ανάπτυξης Εκσφαλμάτωση Σενάρια Ελέγχου ΑΕΠΠ
Οι λύσεις είναι γραμμένες όπως θα ζητηθούν στις πανελλήνιες εξετάσεις. Να προσέξετε πως το κεφάλαιο Εκσφαλμάτωσης περιέχει σημαντικές έννοιες όπως Συντακτικά Λάθη, Λογικά λάθη, Λάθη αντικανονικού τερματισμού, Μαύρο Κουτί και Σενάρια Ελέγχου. Όλες οι παραπάνω έννοιες μπορούν να πέσουν στις πανελλαδικές εξετάσεις ως Θέμα Α ή ακόμη και ως Θέμα Β.
1. Ποιες είναι οι κατηγορίες λαθών στην ανάπτυξη προγραμμάτων ;
β) Λάθη αντικανονικού τερματισμού του προγράμματος (λάθη κατά την εκτέλεση).
γ) Λογικά λάθη (παράγουν λανθασμένα αποτελέσματα).
2. Τι ονομάζεται σενάριο ελέγχου;
3. Τι γνωρίζετε για τη διαδικασία της εκσφαλμάτωσης;
4. Τι είναι τα λογικά λάθη και πώς ανιχνεύονται;
5. Σε ποια σημεία μιας δομής επανάληψης μπορεί να εμφανιστούν λογικά λάθη;
6. Τι είναι ο έλεγχος «μαύρου κουτιού» και πώς επιλέγουμε τις τιμές εισόδου;
7. Να δημιουργήσετε σενάρια ελέγχου για πρόγραμμα που διαβάζει τον βαθμό ενός μαθητή (0 έως 20) και εμφανίζει «Επιτυχία» αν είναι τουλάχιστον 10, αλλιώς «Αποτυχία».
Σενάρια ελέγχου με ακραίες τιμές: -1 → μήνυμα μη έγκυρης τιμής, 0 και 9 → Αποτυχία, 10 και 20 → Επιτυχία, 21 → μήνυμα μη έγκυρης τιμής.
8. Σε τι πρέπει να δίνεται προσοχή κατά την εκσφαλμάτωση προγραμμάτων με υποπρογράμματα;
Πολλαπλής επιλογής Εκσφαλμάτωσης Σενάρια Ελέγχου ΑΕΠΠ
Σε κάθε ερώτηση να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Υπάρχει μόνο μία σωστή επιλογή.
1. Ποια λάθη ανιχνεύονται από τον μεταγλωττιστή;
- Τα συντακτικά λάθη
- Τα λογικά λάθη
- Τα λάθη αντικανονικού τερματισμού
- Όλα τα παραπάνω
2. Ποιο από τα παρακάτω είναι λάθος κατά την εκτέλεση;
- Η λανθασμένη γραφή μιας δεσμευμένης λέξης
- Η προσπάθεια διαίρεσης ενός αριθμού με το μηδέν
- Η χρήση δομής ελέγχου χωρίς την εντολή τερματισμού της
- Η λανθασμένη σύνταξη μιας εντολής
3. Ποιο λάθος δεν διακόπτει την εκτέλεση του προγράμματος και δεν ανιχνεύεται από τον μεταγλωττιστή;
- Το συντακτικό λάθος
- Το λογικό λάθος
- Το λάθος αντικανονικού τερματισμού
- Η αποσύνδεση του εκτυπωτή
4. Η διαδικασία ελέγχου, εντοπισμού και διόρθωσης των σφαλμάτων ενός προγράμματος καλείται:
- εκσφαλμάτωση
- μεταγλώττιση
- ιχνηλάτηση
- αρχικοποίηση
5. Στον έλεγχο μαύρου κουτιού τα δεδομένα εισόδου των σεναρίων ελέγχου προκύπτουν από:
- τον κώδικα του προγράμματος
- τις προδιαγραφές του προγράμματος
- τον μεταγλωττιστή
- το λειτουργικό σύστημα
6. Ποιες τιμές κάθε διαστήματος προτείνεται να ελέγχονται, επειδή εκεί γίνονται τα περισσότερα λάθη;
- Οι μεσαίες τιμές
- Οι τυχαίες τιμές
- Οι ακραίες τιμές
- Μόνο οι μη έγκυρες τιμές
| Ερώτηση | Σωστή απάντηση | Γιατί |
|---|---|---|
| 1 | α | Ο μεταγλωττιστής ανιχνεύει τα συντακτικά λάθη. Τα λογικά δεν ανιχνεύονται από εργαλείο του υπολογιστή. |
| 2 | β | Η διαίρεση με το μηδέν προκαλεί λάθος κατά την εκτέλεση. Οι άλλες επιλογές είναι συντακτικά λάθη. |
| 3 | β | Το πρόγραμμα με λογικό λάθος εκτελείται, αλλά δεν παράγει τα επιθυμητά αποτελέσματα. |
| 4 | α | Αυτός είναι ο ορισμός της εκσφαλμάτωσης (debugging). |
| 5 | β | Ο κώδικας αγνοείται εντελώς, σαν να βρίσκεται το πρόγραμμα μέσα σε ένα μαύρο κουτί. |
| 6 | γ | Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα περισσότερα λάθη γίνονται στις ακραίες τιμές κάθε διαστήματος. |
Άσκηση Αντιστοίχισης στη θεωρία Εκσφαλμάτωση Σενάρια Ελέγχου του ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
Να αντιστοιχίσετε κάθε έννοια της στήλης Α με την περιγραφή της στη στήλη Β. Στη στήλη Β υπάρχουν δύο περιγραφές που περισσεύουν.
| Στήλη Α | Στήλη Β |
|---|---|
| 1. Συντακτικά λάθη | α. Διαδικασία ελέγχου, εντοπισμού και διόρθωσης των σφαλμάτων ενός προγράμματος. |
| 2. Λάθη αντικανονικού τερματισμού | β. Πρόγραμμα που μεταφράζει το πηγαίο πρόγραμμα σε γλώσσα μηχανής. |
| 3. Λογικά λάθη | γ. Λάθη λανθασμένης σύνταξης εντολών, που ανιχνεύονται από τον μεταγλωττιστή. |
| 4. Εκσφαλμάτωση | δ. Περιγράφει τα δεδομένα εισόδου και τα αναμενόμενα αποτελέσματα. |
| 5. Σενάριο ελέγχου | ε. Λάθη σχεδιασμού που δεν διακόπτουν το πρόγραμμα, αλλά δίνουν λανθασμένα αποτελέσματα. |
| – | στ. Λάθη που προκαλούν τον αντικανονικό τερματισμό της εφαρμογής κατά την εκτέλεση. |
| – | ζ. Έλεγχος με δεδομένα εισόδου που προκύπτουν από τον κώδικα του προγράμματος. |
| Στήλη Α | Αντιστοιχία | Γιατί |
|---|---|---|
| 1. Συντακτικά λάθη | γ | Προκαλούνται από λανθασμένη σύνταξη εντολών και ανιχνεύονται από τον μεταγλωττιστή. |
| 2. Λάθη αντικανονικού τερματισμού | στ | Εμφανίζονται κατά την εκτέλεση και προκαλούν συνήθως crash του συστήματος. |
| 3. Λογικά λάθη | ε | Είναι λάθη σχεδιασμού και δεν διακόπτουν το πρόγραμμα. |
| 4. Εκσφαλμάτωση | α | Είναι η διαδικασία ελέγχου, εντοπισμού και διόρθωσης των σφαλμάτων. |
| 5. Σενάριο ελέγχου | δ | Περιγράφει τα δεδομένα εισόδου και τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Οι περιγραφές β (μεταγλωττιστής) και ζ (δεν ισχύει στο μαύρο κουτί) περισσεύουν. |
Αν θέλετε περισσότερες ερωτήσεις τύπου ανάπτυξης ή γενικότερα ερωτήσεις θεωρίας στην ύλη της Πληροφορικής Γ Λυκείου στο κεφάλαιο Εκσφαλμάτωση - Διόρθωση Λαθών, δείτε τα τεστ, τα διαγωνίσματα και τις θεωρίες που έχουμε δημιουργήσει, για να καταφέρετε τον καλύτερο δυνατό βαθμό στις πανελλήνιες εξετάσεις.
Συχνές ερωτήσεις για την
Εκσφαλμάτωση Σενάρια Ελέγχου θεωρία ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
Τι είναι η εκσφαλμάτωση;
Είναι η διαδικασία ελέγχου, εντοπισμού και διόρθωσης των σφαλμάτων ενός προγράμματος (debugging). Στόχος της είναι ο εντοπισμός των σημείων του προγράμματος που προκαλούν προβλήματα στη λειτουργία του.
Ποιες είναι οι κατηγορίες λαθών σε ένα πρόγραμμα;
Οι κατηγορίες είναι τα συντακτικά λάθη (λάθη κατά την υλοποίηση), τα λάθη αντικανονικού τερματισμού (λάθη κατά την εκτέλεση) και τα λογικά λάθη.
Τι είναι τα συντακτικά λάθη και ποιος τα ανιχνεύει;
Προκαλούνται από λανθασμένη σύνταξη εντολών, όπως η λάθος γραφή μιας δεσμευμένης λέξης ή η χρήση δομής ελέγχου χωρίς την εντολή τερματισμού της. Τα ανιχνεύει ο μεταγλωττιστής και το πρόγραμμα δεν εκτελείται μέχρι να διορθωθούν.
Τι είναι τα λάθη αντικανονικού τερματισμού;
Είναι τα λάθη που εμφανίζονται κατά την εκτέλεση του προγράμματος και συνήθως προκαλούν τον αντικανονικό τερματισμό της εφαρμογής και το κρέμασμα του συστήματος. Παραδείγματα είναι η διαίρεση με το μηδέν, η υπερχείλιση αριθμητικής μεταβλητής και η αποσύνδεση του εκτυπωτή.
Τι είναι τα λογικά λάθη;
Είναι συνήθως λάθη σχεδιασμού που δεν προκαλούν τη διακοπή της εκτέλεσης. Ο μεταγλωττιστής δεν ανιχνεύει συντακτικό λάθος, αλλά το πρόγραμμα δεν παράγει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Διαπιστώνονται μόνο με τη διαδικασία ελέγχου και την ανάλυση των αποτελεσμάτων.
Ποια λογικά λάθη εμφανίζονται στις δομές επιλογής και επανάληψης;
Στη δομή επιλογής αφορούν τη συνθήκη ή τις συνθήκες και τις ομάδες εντολών που εκτελούνται. Στη δομή επανάληψης αφορούν τη συνθήκη επανάληψης ή τερματισμού, την αρχικοποίηση και την ενημέρωση της συνθήκης και τις εντολές του βρόχου.
Τι είναι το σενάριο ελέγχου;
Είναι η περιγραφή των δεδομένων εισόδου ολόκληρου του προγράμματος ή τμήματός του και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων. Αν τα πραγματικά αποτελέσματα διαφέρουν από τα αναμενόμενα, υπάρχει λάθος που πρέπει να εντοπιστεί και να διορθωθεί.
Τι είναι ο έλεγχος «μαύρου κουτιού»;
Είναι τεχνική ελέγχου όπου τα δεδομένα εισόδου των σεναρίων ελέγχου προκύπτουν από τις προδιαγραφές του προγράμματος, αγνοώντας τον κώδικα. Δημιουργούνται ισοδύναμα διαστήματα τιμών, ελέγχονται κατά προτίμηση οι ακραίες τιμές και προβλέπονται διαστήματα και για τις μη έγκυρες τιμές.
Γιατί λέγεται «bug» ένα λάθος σε πρόγραμμα;
Μια από τις πρώτες βλάβες υπολογιστών ήταν ένα βραχυκύκλωμα που οφειλόταν στον εγκλωβισμό ενός εντόμου (bug) στο εσωτερικό του μηχανήματος. Από το γεγονός αυτό είναι πολύ πιθανό να προέρχεται ο όρος bugs για τα λάθη προγραμμάτων.
Ποια ύλη της εκσφαλμάτωσης εξετάζεται στις Πανελλαδικές 2027;
Από το βιβλίο ΑΕΠΠ εξετάζονται οι παράγραφοι 13.1 (Κατηγορίες λαθών) και 13.2 (Εκσφαλμάτωση). Από το βιβλίο «Πληροφορική» εξετάζονται οι 5.1 (Κατηγορίες λαθών), 5.2 (Εκσφαλμάτωση λογικών λαθών σε δομές επιλογής, επανάληψης, πίνακες και υποπρογράμματα) και 5.2.5 (Μέθοδος ελέγχου «Μαύρο Κουτί»).

