Bασικές Έννοιες Προγραμματισμού

ΑΕΠΠ Κεφάλαιο 7-8

Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει το δικό της λεξιλόγιο και τα προγράμματά της ακολουθούν αυστηρούς γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες. Για τη δημιουργία σωστών προγραμμάτων είναι απαραίτητη η γνώση των εντολών και του τρόπου σύνταξής τους. Σε αυτή τη σελίδα θα δείτε τα βασικά στοιχεία της ΓΛΩΣΣΑΣ, της γλώσσας προγραμματισμού της ΑΕΠΠ Γ΄ Λυκείου στην οποία θα εξεταστείτε στις πανελλαδικές εξετάσεις στα θέματα Γ και Δ.

Θα ασχοληθούμε με τους τύπους δεδομένων που υποστηρίζει, τα είδη των μεταβλητών της, τον τρόπο που υπολογίζονται οι παραστάσεις και τη δομή που πρέπει να ακολουθεί κάθε πρόγραμμα. Θα δούμε επίσης την εντολή εκχώρησης, τις εντολές εισόδου-εξόδου, τις εντολές επιλογής (ΑΝ, ΕΠΙΛΕΞΕ) και τις εντολές επανάληψης (ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ, ΓΙΑ). Όλα τα κομμάτια θεωρίας που χρειάζεται να ξέρετε για τις πανελλήνιες εξετάσεις ΑΕΠΠ, με ερωτήσεις Σωστό Λάθος, ανάπτυξης, πολλαπλής επιλογής και αντιστοίχιση.

7.1 Το αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Το αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ που χρησιμοποιούμε στη πληροφορική Γ λυκείου αποτελείται από τα γράμματα του ελληνικού και του λατινικού αλφαβήτου, τα ψηφία, καθώς και από ειδικά σύμβολα, που χρησιμοποιούνται για προκαθορισμένες ενέργειες.

Τα στοιχεία του αλφαβήτου της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
ΚατηγορίαΧαρακτήρες
ΓράμματαΚεφαλαία και πεζά του ελληνικού αλφαβήτου (Α-Ω, α-ω), κεφαλαία και πεζά του λατινικού αλφαβήτου (A-Z, a-z).
Ψηφία0 έως 9.
Ειδικοί χαρακτήρεςΌπως + - * / = ( ) . , ' ! & ^ και ο κενός χαρακτήρας.

7.2 Τύποι δεδομένων της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Οι υπολογιστές επεξεργάζονται δεδομένα διαφόρων τύπων. Οι τύποι δεδομένων που υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ είναι οι αριθμητικοί, που περιλαμβάνουν τους ακέραιους και τους πραγματικούς αριθμούς, οι χαρακτήρες και τέλος οι λογικοί. Είναι αναγκαίο να γνωρίζετε τους τρόπους χρήσης των τύπων στις πανελλαδικές εξετάσεις στο ΑΕΠΠ Γ λυκείου, μιας και αυτοί υπάρχουν πολύ συχνά στο θέμα Α και Θέμα Β.

Οι τύποι δεδομένων της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
ΤύποςΤι περιλαμβάνειΠαραδείγματα
ΑκέραιοςΤους ακέραιους που είναι γνωστοί από τα μαθηματικά. Μπορούν να είναι θετικοί, αρνητικοί ή μηδέν.1, 3409, 0, -980
ΠραγματικόςΤους πραγματικούς αριθμούς που γνωρίζουμε από τα μαθηματικά. Μπορούν να είναι θετικοί, αρνητικοί ή μηδέν.3.14159, 2.71828, -112.45, 0.45
ΧαρακτήραςΈναν χαρακτήρα ή μία σειρά χαρακτήρων, που παράγονται από το πληκτρολόγιο. Πρέπει υποχρεωτικά να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά. Ονομάζονται συχνά αλφαριθμητικά.'Κ', 'Κώστας', 'σήμερα είναι Τετάρτη'
ΛογικόςΜόνο δύο τιμές, που αντιπροσωπεύουν αληθείς ή ψευδείς συνθήκες.ΑΛΗΘΗΣ, ΨΕΥΔΗΣ

7.3/7.4 Σταθερές και Μεταβλητές της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

7.3 Σταθερές της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Οι σταθερές (constants) είναι προκαθορισμένες τιμές που δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του προγράμματος. Είναι αντίστοιχου τύπου δεδομένων: ακέραιες, πραγματικές, αλφαριθμητικές ή λογικές.

Η ΓΛΩΣΣΑ που γράφουμε τα θέματα Γ και τα θέματα Δ στις πανελλαδικές εξετάσεις επιτρέπει την αντιστοίχιση σταθερών τιμών με ονόματα (συμβολικές σταθερές), εφόσον αυτά δηλωθούν στην αρχή του προγράμματος, στο τμήμα δήλωσης σταθερών. Το όνομα μπορεί να χρησιμοποιηθεί οπουδήποτε στο πρόγραμμα, αλλά η τιμή δεν μπορεί να αλλάξει. Η χρήση ονομάτων σταθερών κάνει το πρόγραμμα πιο κατανοητό και ευκολότερο να διορθωθεί και να συντηρηθεί.

ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  Π = 3.14
  ΦΠΑ = 0.24
  ΟΝΟΜΑ = 'ΗΡΑΚΛΗΣ'

Κανόνες για τα ονόματα μεταβλητών στο μάθημα ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Κάθε πρόγραμμα, καθώς και οι συμβολικές σταθερές και οι μεταβλητές του, έχουν ένα όνομα. Τα ονόματα μπορούν να αποτελούνται από γράμματα πεζά ή κεφαλαία του ελληνικού ή του λατινικού αλφαβήτου, ψηφία (0-9) και τον χαρακτήρα κάτω παύλα (_), και πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα. Οι λέξεις που χρησιμοποιεί η ίδια η ΓΛΩΣΣΑ, όπως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΑΚΕΡΑΙΕΣ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ, ΑΝ, ονομάζονται δεσμευμένες και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ονόματα.

Αποδεκτά και μη αποδεκτά ονόματα μεταβλητών για το μάθημα ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
ΑποδεκτάΜη αποδεκτά
Α, Όνομα, Τιμή, Α100, ΦΠΑ, μέγιστο100Α, Μέση Τιμή, Κόστος$

7.4 Μεταβλητές της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Μια μεταβλητή (variable) παριστάνει μία ποσότητα, η τιμή της οποίας μπορεί να μεταβάλλεται.

Οι μεταβλητές ενός προγράμματος αντιστοιχούνται από τον μεταγλωττιστή σε συγκεκριμένες θέσεις μνήμης του υπολογιστή. Η τιμή της μεταβλητής είναι η τιμή που βρίσκεται στη θέση μνήμης και μπορεί να αλλάζει κατά την εκτέλεση. Μπορούμε να παρομοιάσουμε τη μεταβλητή με ένα γραμματοκιβώτιο: εξωτερικά έχει ως όνομα το όνομα της μεταβλητής και εσωτερικά ως περιεχόμενο την τιμή της εκείνη τη στιγμή.

  • Αυτό που μένει υποχρεωτικά αναλλοίωτο είναι ο τύπος της μεταβλητής.
  • Ο τύπος κάθε μεταβλητής δηλώνεται υποχρεωτικά στο τμήμα δήλωσης μεταβλητών.
  • Το όνομα κάθε μεταβλητής είναι μοναδικό για κάθε πρόγραμμα.
  • Είναι καλή πρακτική το όνομα να υπονοεί το περιεχόμενο της μεταβλητής, π.χ. ΕΜΒΑΔΟ αντί για Ε ή Τιμή.

7.5-7.7 Αριθμητικοί τελεστές, Συναρτήσεις και Αριθμητικές εκφράσεις ΑΕΠΠ

7.5 Αριθμητικοί τελεστές της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Οι αριθμητικοί τελεστές που χρησιμοποιούμε στις πανελλαδικές εξετάσεις στο μάθημα της πληροφορικής καλύπτουν τις βασικές πράξεις: πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και διαίρεση. Υποστηρίζονται επίσης η ύψωση σε δύναμη, η ακέραια διαίρεση και το υπόλοιπο της ακέραιας διαίρεσης.

Οι αριθμητικοί τελεστές της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
Αριθμητικός τελεστήςΠράξη
+Πρόσθεση
-Αφαίρεση
*Πολλαπλασιασμός
/Διαίρεση
^Ύψωση σε δύναμη
DIVΑκέραια διαίρεση
MODΥπόλοιπο ακέραιας διαίρεσης
Ο τελεστής DIV υπολογίζει το πηλίκο μιας διαίρεσης ακεραίων αριθμών και ο τελεστής MOD το υπόλοιπο. Για παράδειγμα, 7 DIV 2 = 3 και 7 MOD 2 = 1.

7.6 Συναρτήσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Πολλές γνωστές συναρτήσεις από τα μαθηματικά χρησιμοποιούνται συχνά και περιέχονται στη ΓΛΩΣΣΑ. Μάλιστα έχει πέσει θέμα Α στις πανελλαδικές εξετάσεις το συγκεκριμένο πινακάκι. Καλό είναι να του δώσετε σημασία και να προετοιμαστείτε για πιθανό θέμα αντιστοίχισης ή πολλαπλής επιλογής στις πανελλήνιες.

Οι μαθηματικές συναρτήσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
ΣυνάρτησηΤι υπολογίζει
ΗΜ(Χ)Ημίτονο
ΣΥΝ(Χ)Συνημίτονο
ΕΦ(Χ)Εφαπτομένη
Τ_Ρ(Χ)Τετραγωνική ρίζα
ΛΟΓ(Χ)Φυσικός λογάριθμος
Ε(Χ)Το e στη δύναμη x
Α_Μ(Χ)Ακέραιο μέρος του Χ
Α_Τ(Χ)Απόλυτη τιμή του Χ

7.7 Αριθμητικές εκφράσεις της ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Όταν μια τιμή προκύπτει από υπολογισμό, αναφερόμαστε σε εκφράσεις. Για τη σύνταξη μιας αριθμητικής έκφρασης χρησιμοποιούνται αριθμητικές σταθερές, μεταβλητές, συναρτήσεις, αριθμητικοί τελεστές και παρενθέσεις. Κάθε έκφραση παριστάνει μια συγκεκριμένη αριθμητική τιμή, που βρίσκεται μετά την εκτέλεση των πράξεων. Γι' αυτό όλες οι μεταβλητές που εμφανίζονται σε μια έκφραση πρέπει να έχουν οριστεί προηγουμένως, δηλαδή να έχουν κάποια τιμή.

Ιεραρχία των πράξεων στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

  1. Ύψωση σε δύναμη.
  2. Πολλαπλασιασμός και διαίρεση.
  3. Πρόσθεση και αφαίρεση.

Όταν η ιεραρχία είναι ίδια, οι πράξεις εκτελούνται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Αν πρέπει να προηγηθεί μια πράξη χαμηλότερης ιεραρχίας, τη βάζουμε σε ζεύγος παρενθέσεων και εκτελείται πρώτη. Η έκφραση 2 + 3*4 δίνει 14, ενώ η (2 + 3)*4 δίνει 20. Ο διαφορετικός αριθμός αριστερών και δεξιών παρενθέσεων στην ίδια έκφραση είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη.

7.8/7.9 Εντολή εκχώρησης και Εντολές εισόδου-εξόδου ΑΕΠΠ

7.8 Εντολή εκχώρησης στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Η εντολή εκχώρησης χρησιμοποιείται για την απόδοση τιμών στις μεταβλητές κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του προγράμματος. Υπολογίζεται η τιμή της έκφρασης στη δεξιά πλευρά και εκχωρείται στη μεταβλητή της αριστερής πλευράς.

Άθροισμα <- Άθροισμα + Αριθμός
  • Η εντολή εκχώρησης σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εξίσωση. Στην εξίσωση το αριστερό μέλος ισούται με το δεξιό, ενώ στην εκχώρηση η τιμή του δεξιού μέλους μεταβιβάζεται στη μεταβλητή του αριστερού.
  • Ως τελεστής εκχώρησης χρησιμοποιείται το σύμβολο <- , για να διαφοροποιείται από το ίσον (=).
  • Η μεταβλητή και η έκφραση πρέπει να είναι του ίδιου τύπου.

7.9 Εντολές εισόδου-εξόδου στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Σχεδόν όλα τα προγράμματα δέχονται κάποια δεδομένα, τα επεξεργάζονται, υπολογίζουν τα αποτελέσματα και τέλος τα εμφανίζουν. Τα δεδομένα εισάγονται από μία μονάδα εισόδου, για παράδειγμα το πληκτρολόγιο, και τα αποτελέσματα γράφονται σε μία μονάδα εξόδου, για παράδειγμα την οθόνη.

Οι εντολές εισόδου και εξόδου για το μάθημα της πληροφορικής στις πανελλαδικές εξετάσεις
ΕντολήΤι κάνει
ΔΙΑΒΑΣΕΑκολουθείται πάντοτε από ένα ή περισσότερα ονόματα μεταβλητών, χωρισμένα με κόμμα. Διακόπτει την εκτέλεση του προγράμματος και περιμένει την εισαγωγή τιμών από το πληκτρολόγιο, που εκχωρούνται στις μεταβλητές. Μετά την ολοκλήρωσή της συνεχίζεται η επόμενη εντολή.
ΓΡΑΨΕΕμφανίζει τιμές στη μονάδα εξόδου (οθόνη, εκτυπωτής ή άλλη συσκευή εξόδου). Η λίστα μπορεί να περιέχει σταθερές τιμές και ονόματα μεταβλητών. Για μεταβλητή, πρώτα ανακτάται η τιμή της και μετά εμφανίζεται. Χρησιμοποιείται κυρίως για μηνύματα και αποτελέσματα.

7.10 Δομή προγράμματος στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Όπως κάθε εντολή ακολουθεί αυστηρούς συντακτικούς κανόνες, έτσι και ολόκληρο το πρόγραμμα έχει αυστηρούς κανόνες για τον τρόπο που δομείται.

  1. Η πρώτη εντολή κάθε προγράμματος είναι υποχρεωτικά η επικεφαλίδα, δηλαδή η λέξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ακολουθούμενη από το όνομα του προγράμματος. Το όνομα υπακούει στους κανόνες δημιουργίας ονομάτων.
  2. Στη συνέχεια ακολουθεί το τμήμα δήλωσης των σταθερών, αν το πρόγραμμα χρησιμοποιεί σταθερές.
  3. Αμέσως μετά είναι το τμήμα δήλωσης μεταβλητών, όπου δηλώνονται υποχρεωτικά τα ονόματα όλων των μεταβλητών και ο τύπος τους.
  4. Ακολουθεί το κύριο μέρος του προγράμματος, με όλες τις εκτελέσιμες εντολές, υποχρεωτικά ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.
  5. Αν το πρόγραμμα χρησιμοποιεί διαδικασίες, αυτές γράφονται μετά το ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.
  • Κάθε εντολή γράφεται σε ξεχωριστή γραμμή.
  • Αν μία εντολή συνεχίζεται στην επόμενη γραμμή, ο πρώτος χαρακτήρας της γραμμής αυτής πρέπει να είναι ο χαρακτήρας &.
  • Αν ο πρώτος χαρακτήρας μιας γραμμής είναι το θαυμαστικό (!), η γραμμή περιέχει σχόλια και όχι εκτελέσιμες εντολές.

Παράδειγμα: συνολικό κόστος παραγγελίας ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Το πρόγραμμα διαβάζει την ποσότητα της παραγγελίας και την τιμή ενός υπολογιστή, υπολογίζει και γράφει το συνολικό κόστος και το αντίστοιχο κόστος του ΦΠΑ, με συντελεστή 18%.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παραγγελία
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  ΦΠΑ = 0.18
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Ποσότητα
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Τιμή, Κόστος, ΚόστοςΦΠΑ
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε ποσότητα και τιμή'
  ΔΙΑΒΑΣΕ Ποσότητα, Τιμή
  ! Υπολογισμός συνολικού κόστους και ΦΠΑ
  Κόστος <- Ποσότητα * Τιμή
  ΚόστοςΦΠΑ <- Κόστος * ΦΠΑ
  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικό κόστος: ', Κόστος
  ΓΡΑΨΕ 'ΦΠΑ: ', ΚόστοςΦΠΑ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

8.1 ΑΝ και ΕΠΙΛΕΞΕ στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Μία από τις βασικότερες δομές που εμφανίζονται σε ένα πρόγραμμα είναι η επιλογή. Κάθε χρόνο υπάρχει θέμα στις πανελλαδικές εξετάσεις στο μάθημα της πληροφορικής ΑΕΠΠ και στο θέμα Γ και στο θέμα Δ, όπου απαιτείται να λυθεί με κάποια από τις δομές επιλογής. Αρκετά πιθανό είναι και στο Θέμα Α των πανελληνίων εξετάσεων να έχουμε μετατροπή από πολλαπλή δομή επιλογής σε ΕΠΙΛΕΞΕ ή και το ανάποδο. Σχεδόν σε όλα τα προβλήματα περιλαμβάνονται κάποιοι έλεγχοι και, ανάλογα με το αποτέλεσμά τους, επιλέγονται οι ενέργειες που θα ακολουθήσουν.

Λογική έκφραση και συγκριτικοί τελεστές στο ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Για τη σύνταξη μιας λογικής έκφρασης ή συνθήκης χρησιμοποιούνται σταθερές, μεταβλητές, αριθμητικές παραστάσεις, συγκριτικοί και λογικοί τελεστές, καθώς και παρενθέσεις. Γίνεται σύγκριση της τιμής μίας έκφρασης αριστερά από τον συγκριτικό τελεστή με την τιμή μιας άλλης έκφρασης δεξιά. Το αποτέλεσμα είναι μία λογική τιμή: ΑΛΗΘΗΣ ή ΨΕΥΔΗΣ.

Οι συγκριτικοί τελεστές στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
ΤελεστήςΕλεγχόμενη σχέσηΠαράδειγμα
=ΙσότηταΑ = 5
<>ΑνισότηταΌνομα1 <> 'Κώστας'
>Μεγαλύτερο απόΤιμή > 10000
>=Μεγαλύτερο ή ίσοΧ+Υ >= (Α+Β)/Γ
<Μικρότερο απόΒ^2-4*Α*Γ < 0
<=Μικρότερο ή ίσοΒάρος <= 500
  • Οι συγκρίσεις γίνονται σε δεδομένα αριθμητικά, αλφαριθμητικά και λογικά.
  • Η σύγκριση ατομικών χαρακτήρων στηρίζεται στην αλφαβητική σειρά, π.χ. το 'α' είναι μικρότερο από το 'β'.
  • Η σύγκριση αλφαριθμητικών γίνεται χαρακτήρα προς χαρακτήρα, μέχρι να βρεθεί διαφορά. Η λέξη 'κακός' είναι μικρότερη από τη λέξη 'καλός', αφού το κ προηγείται του λ.
  • Η σύγκριση λογικών τιμών έχει έννοια μόνο για το ίσον (=) και το διάφορο (<>).
  • Όταν αριθμητικοί και συγκριτικοί τελεστές συνδυάζονται σε μια έκφραση, οι αριθμητικές πράξεις εκτελούνται πρώτες. Οι λογικοί τελεστές έχουν χαμηλότερη ιεραρχία από τους συγκριτικούς.

Σύνθετες λογικές εκφράσεις στο ΑΕΠΠ

Οι απλές συνθήκες συνδυάζονται με τους λογικούς τελεστές ΟΧΙ, ΚΑΙ και Ή.

Παραδείγματα σύνθετων λογικών εκφράσεων στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου
Στα μαθηματικάΣτη ΓΛΩΣΣΑ
0 < Χ < 5Χ > 0 ΚΑΙ Χ < 5
Χ = 1 ή 2 ή 3Χ = 1 Ή Χ = 2 Ή Χ = 3

8.1.1 Η Εντολή ΑΝ στο ΑΕΠΠ

Η δομή επιλογής υλοποιείται στη ΓΛΩΣΣΑ με την εντολή ΑΝ, που εμφανίζεται με τρεις διαφορετικές μορφές: ΑΝ...ΤΟΤΕ, ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ και ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ. Κάθε εντολή ΑΝ πρέπει να κλείνει με ΤΕΛΟΣ_ΑΝ.

Μορφή ΑΝ...ΤΟΤΕ στη ΓΛΩΣΣΑ Πληροφορικής Γ Λυκείου

Αν η συνθήκη ισχύει (είναι αληθής), εκτελούνται οι εντολές που βρίσκονται ανάμεσα στο ΤΟΤΕ και στο ΤΕΛΟΣ_ΑΝ. Η παραπάνω δομή ονομάζεται Απλή δομή επιλογής και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε το όνομα της και τη χρήση της για τις εξετάσεις σας.

ΑΝ συνθήκη ΤΟΤΕ
  εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Μορφή ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Εκτός από τις εντολές που εκτελούνται όταν η συνθήκη είναι αληθής, υπάρχει και τμήμα εντολών που εκτελούνται όταν η συνθήκη είναι ψευδής. Η παραπάνω δομή ονομάζεται Σύνθετη δομή επιλογής και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε το όνομα της και τη χρήση της για τις περιπτώσεις που θα τη χρησιμοποιήσετε στις πανελλήνιες εξετάσεις.

ΑΝ συνθήκη ΤΟΤΕ
  εντολές_1
ΑΛΛΙΩΣ
  εντολές_2
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Εμφωλευμένα ΑΝ θεωρία και ασκήσεις στο ΑΕΠΠ

Εμφωλευμένα ΑΝ ονομάζονται δύο ή περισσότερες εντολές της μορφής ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ που περιέχονται η μία μέσα στην άλλη. Χρησιμοποιούνται όταν οι εναλλακτικές περιπτώσεις είναι περισσότερες από δύο.

Η χρήση εμφωλευμένων ΑΝ οδηγεί συνήθως σε πολύπλοκες δομές, που αυξάνουν την πιθανότητα λάθους και τη δυσκολία κατανόησης του προγράμματος. Αν είναι δυνατόν, αποφεύγονται και χρησιμοποιούνται σύνθετες εκφράσεις ή η μορφή ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ.

Μορφή ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ Λυκείου

Η παραπάνω δομή ονομάζεται Πολλαπλή δομή επιλογής και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε το όνομα της και τη χρήση της γιατί είναι αυτή η δομή που θα χρησιμοποιήσετε πιο συχνά στις πανελλαδικές εξετάσεις.
Παράδειγμα λυμένης άσκησης σε ΓΛΩΣΣΑ: η τιμή των υπολογιστών εξαρτάται από την ποσότητα της παραγγελίας.

Τιμή μονάδας ανά ποσότητα παραγγελίας
ΠοσότηταΤιμή μονάδας
1-50580
51-100520
101-200470
πάνω από 200440
ΑΝ Ποσότητα <= 50 ΤΟΤΕ
  Τιμή <- 580
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ Ποσότητα <= 100 ΤΟΤΕ
  Τιμή <- 520
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ Ποσότητα <= 200 ΤΟΤΕ
  Τιμή <- 470
ΑΛΛΙΩΣ
  Τιμή <- 440
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
Συχνό λάθος: έλεγχος περιττών συνθηκών. Αν η ποσότητα είναι θετικός αριθμός, στην πρώτη εντολή ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ο έλεγχος Ποσότητα > 50 είναι περιττός, γιατί η προηγούμενη συνθήκη (Ποσότητα <= 50) έχει ήδη βγει ψευδής. Οι επιπλέον έλεγχοι αυξάνουν την πολυπλοκότητα του προγράμματος.

8.1.2 Η χρήση του ΕΠΙΛΕΞΕ στο ΑΕΠΠ

Αν οι εναλλακτικές περιπτώσεις επιλογής είναι πολλές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ. Οι λίστες τιμών που συνοδεύουν κάθε περίπτωση μπορούν να περιλαμβάνουν μία ή περισσότερες τιμές ή περιοχή τιμών από-έως. Λόγω της συμπαγούς δομής της, η εντολή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στον προγραμματισμό.

ΕΠΙΛΕΞΕ έκφραση
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ λίστα_τιμών_1
    εντολές_1
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ λίστα_τιμών_2
    εντολές_2
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ
    εντολές_3
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΙΛΟΓΩΝ

8.2 Εντολές επανάληψης: ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ και ΓΙΑ στο ΑΕΠΠ Γ' Λυκείου

Η τρίτη βασική δομή είναι η δομή επανάληψης, ο βρόχος, η οποία επιτρέπει την εκτέλεση εντολών περισσότερες από μία φορά. Οι επαναλήψεις ελέγχονται πάντοτε από κάποια συνθήκη, που καθορίζει την έξοδο από το βρόχο. Η ΓΛΩΣΣΑ υποστηρίζει τρεις εντολές επανάληψης:

Οι τρεις εντολές επανάληψης της ΓΛΩΣΣΑΣ στο ΑΕΠΠ
ΕντολήΠού βρίσκεται η συνθήκηΠότε επαναλαμβάνεται
ΟΣΟ...ΕΠΑΝΑΛΑΒΕΣτην αρχή του βρόχου.Όσο η συνθήκη είναι αληθής.
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥΣτο τέλος του βρόχου.Μέχρις ότου η συνθήκη γίνει αληθής.
ΓΙΑ...ΑΠΟ...ΜΕΧΡΙΔεν υπάρχει λογική έκφραση: ελέγχεται η τιμή της μεταβλητής.Για προκαθορισμένο αριθμό φορών.

8.2.1 Εντολή ΟΣΟ...ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ στο ΑΕΠΠ

ΟΣΟ συνθήκη ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Η συνθήκη που ελέγχει την επανάληψη βρίσκεται στην αρχή και ο βρόχος επαναλαμβάνεται συνεχώς, όσο η συνθήκη ισχύει. Με τη δομή αυτή μπορούν να εκφραστούν όλες οι επαναλήψεις, γι' αυτό η ΟΣΟ...ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ είναι η σημαντικότερη από όλες τις εντολές επανάληψης. Χαρακτηριστικό της είναι ότι ο αριθμός των επαναλήψεων δεν είναι γνωστός, ούτε μπορεί να υπολογιστεί πριν από την εκτέλεση του προγράμματος.

Προσοχή: επειδή μετά από κάθε επανάληψη ελέγχεται εκ νέου η συνθήκη, μέσα στο βρόχο πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει μία εντολή που μεταβάλλει την τιμή της μεταβλητής που ελέγχεται. Σε αντίθετη περίπτωση η επανάληψη δεν τερματίζεται και εκτελείται συνεχώς.

Παράδειγμα λυμένης άσκησης ΑΕΠΠ με τιμή φρουρό

Το πρόγραμμα διαβάζει μια σειρά μετρήσεων, ακεραίων μη μηδενικών αριθμών, και υπολογίζει το άθροισμά τους. Ως τέλος της εισαγωγής στοιχείων χρησιμοποιείται η τιμή 0.

Άθροισμα <- 0
Πλήθος <- 0
ΔΙΑΒΑΣΕ Μέτρηση
ΟΣΟ Μέτρηση <> 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  Άθροισμα <- Άθροισμα + Μέτρηση
  Πλήθος <- Πλήθος + 1
  ΔΙΑΒΑΣΕ Μέτρηση
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Η χρήση τιμών για τον τερματισμό μίας επαναληπτικής διαδικασίας, όπως η αυθαίρετη επιλογή του 0, είναι συνήθης στον προγραμματισμό. Η τιμή αυτή ορίζεται από τον προγραμματιστή και είναι τέτοια, ώστε να μην είναι λογικά σωστή για το πρόβλημα. Συχνά αποκαλείται «τιμή φρουρός».

8.2.2 Εντολή ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ στη ΓΛΩΣΣΑ ΑΕΠΠ Γ' Λυκείου

ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  εντολές
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ συνθήκη

Οι εντολές του βρόχου εκτελούνται μέχρις ότου ικανοποιηθεί η συνθήκη, που ελέγχεται στο τέλος της επανάληψης. Επομένως η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ εκτελείται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά.

  • Πολύ συχνά η ίδια επαναληπτική διαδικασία μπορεί να γραφεί εξίσου σωστά με ΟΣΟ...ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ ή με ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ. Είναι προσωπική επιλογή του προγραμματιστή.
  • Γενικά, όταν η επανάληψη θα συμβεί υποχρεωτικά μία φορά, είναι προτιμότερη η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ.
  • Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο έλεγχος αποδεκτών τιμών και η επιλογή από προκαθορισμένες απαντήσεις ή μενού.

Παράδειγμα Λυμένης Άσκησης ΑΕΠΠ με έλεγχος ορθότητας / εγκυρότητας

Οι μετρήσεις πρέπει να είναι θετικοί αριθμοί και μετά από κάθε αριθμό ρωτάμε αν θα εισάγουμε άλλον. Η διαδικασία τελειώνει όταν η απάντηση είναι Όχι (ο ή Ο). Είναι ξεκάθαρο ότι ο έλεγχος ορθότητας στις πανελλαδικές εξετάσεις της πληροφορικής Γ λυκείου μπορεί να γραφεί και με την επανάληψη του ΌΣΟ. Απλά στις περιπτώσεις που επιλέγετε να εκτελέσετε με Όσο ελέγχετε τις λάθος τιμές και ζητάτε διόρθωση, ενώ στον έλεγχο με την εντολή Μέχρις_Ότου αυτό που επιτρέπουμε να κρατηθεί ως τιμή είναι οι σωστές.

ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΔΙΑΒΑΣΕ Μέτρηση
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Μέτρηση > 0
  ...
  ΓΡΑΨΕ 'Θέλετε να εισάγετε άλλον αριθμό (Ν/Ο);'
  ΔΙΑΒΑΣΕ Απάντηση
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Απάντηση = 'Ο' Ή Απάντηση = 'ο'

8.2.3 Εντολή ΓΙΑ...ΑΠΟ...ΜΕΧΡΙ στο ΑΕΠΠ

ΓΙΑ μεταβλητή ΑΠΟ αρχική_τιμή ΜΕΧΡΙ τελική_τιμή ΜΕ_ΒΗΜΑ βήμα
  εντολές
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Η εντολή χρησιμοποιείται όταν ο αριθμός των επαναλήψεων είναι γνωστός από την αρχή. Στη μεταβλητή ελέγχου εκχωρείται αρχικά η αρχική τιμή, και ο βρόχος εκτελείται όσο η τιμή της δεν ξεπερνά την τελική τιμή. Μετά από κάθε επανάληψη η μεταβλητή αυξάνεται κατά την τιμή του βήματος, και όταν γίνει μεγαλύτερη της τελικής τιμής ο βρόχος τερματίζεται. Αν το βήμα είναι 1, μπορεί να παραληφθεί. Κάθε επανάληψη ΓΙΑ μπορεί να υλοποιηθεί και με ΟΣΟ ή ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ.

Παράδειγμα Λυμένης άσκησης ΑΕΠΠ με άθροισμα περιττών αριθμών μικρότερων του 100

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Περιττοί
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Άθροισμα, Αριθμός
ΑΡΧΗ
  Άθροισμα <- 0
  ΓΙΑ Αριθμός ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100 ΜΕ_ΒΗΜΑ 2
    Άθροισμα <- Άθροισμα + Αριθμός
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Άθροισμα περιττών αριθμών είναι: ', Άθροισμα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Σωστό / Λάθος, Ερωτήσεις Ανάπτυξης: Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού ΑΕΠΠ

Ερωτήσεις Σωστό / Λάθος κεφάλαια 7 και 8 ΑΕΠΠ

Απαντήστε πρώτα μόνοι σας και μετά ελέγξτε τις απαντήσεις στον πίνακα.

  1. Το αλφάβητο της ΓΛΩΣΣΑΣ περιλαμβάνει γράμματα του ελληνικού και του λατινικού αλφαβήτου.
  2. Το όνομα μιας μεταβλητής μπορεί να αρχίζει με ψηφίο.
  3. Τα δεδομένα τύπου χαρακτήρα γράφονται υποχρεωτικά μέσα σε απλά εισαγωγικά.
  4. Η τιμή μιας συμβολικής σταθεράς μπορεί να αλλάξει κατά την εκτέλεση του προγράμματος.
  5. Ο τύπος μιας μεταβλητής μπορεί να αλλάξει κατά την εκτέλεση του προγράμματος.
  6. Το αποτέλεσμα του 7 DIV 2 είναι 3, ενώ του 7 MOD 2 είναι 1.
  7. Η έκφραση 2 + 3 * 4 έχει αποτέλεσμα 20.
  8. Η εντολή εκχώρησης είναι εξίσωση.
  9. Κάθε εντολή ΑΝ κλείνει με ΤΕΛΟΣ_ΑΝ.
  10. Η εντολή ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.
Απαντήσεις των ερωτήσεων Σωστό / Λάθος στα κεφάλαια 7 και 8 ΑΕΠΠ
Α/ΑΑπάντησηΓιατί
1ΣωστόΤο αλφάβητο περιλαμβάνει ελληνικά και λατινικά γράμματα.
2ΛάθοςΤα ονόματα πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα.
3ΣωστόΟι χαρακτήρες πρέπει υποχρεωτικά να βρίσκονται μέσα σε απλά εισαγωγικά.
4ΛάθοςΗ τιμή μιας σταθεράς δεν μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του προγράμματος.
5ΛάθοςΟ τύπος της μεταβλητής μένει υποχρεωτικά αναλλοίωτος, μεταβάλλεται μόνο η τιμή της.
6ΣωστόΤο DIV δίνει το πηλίκο και το MOD το υπόλοιπο της ακέραιας διαίρεσης.
7ΛάθοςΟ πολλαπλασιασμός έχει μεγαλύτερη ιεραρχία από την πρόσθεση: 3 * 4 = 12 και 2 + 12 = 14.
8ΛάθοςΣτην εκχώρηση η τιμή του δεξιού μέλους μεταβιβάζεται στη μεταβλητή του αριστερού.
9ΣωστόΚάθε μορφή της εντολής ΑΝ πρέπει να κλείνει με ΤΕΛΟΣ_ΑΝ.
10ΣωστόΗ συνθήκη ελέγχεται στο τέλος του βρόχου.

Ερωτήσεις ανάπτυξης στα κεφάλαια 7 και 8 ΑΕΠΠ

1. Ποιους τύπους δεδομένων υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ; Αναφέρετε δύο παραδείγματα για κάθε τύπο.

Η ΓΛΩΣΣΑ υποστηρίζει τέσσερις τύπους δεδομένων:
• Ακέραιοι: 1, -980.
• Πραγματικοί: 3.14159, -112.45.
• Χαρακτήρες: 'Κ', 'Κώστας'.
• Λογικοί: ΑΛΗΘΗΣ, ΨΕΥΔΗΣ.

2. Ποια είναι η διαφορά μεταβλητών και σταθερών;

Οι σταθερές είναι προκαθορισμένες τιμές που δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του προγράμματος. Οι μεταβλητές παριστάνουν μία ποσότητα της οποίας η τιμή μπορεί να μεταβάλλεται. Στη μεταβλητή αυτό που μένει αναλλοίωτο είναι ο τύπος της.

3. Ποια είναι η σειρά εκτέλεσης των πράξεων;

Πρώτα εκτελείται η ύψωση σε δύναμη, μετά ο πολλαπλασιασμός και η διαίρεση και τελευταία η πρόσθεση και η αφαίρεση. Όταν η ιεραρχία είναι ίδια, οι πράξεις εκτελούνται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Οι πράξεις μέσα σε παρενθέσεις εκτελούνται πρώτες.

4. Ποια είναι η διαφορά των εντολών ΔΙΑΒΑΣΕ και ΓΡΑΨΕ;

Η ΔΙΑΒΑΣΕ διακόπτει την εκτέλεση και περιμένει την εισαγωγή τιμών από το πληκτρολόγιο, που εκχωρούνται στις μεταβλητές. Η ΓΡΑΨΕ εμφανίζει στη μονάδα εξόδου σταθερές τιμές και τις τιμές των μεταβλητών της λίστας της.

5. Περιγράψτε τη δομή ενός προγράμματος.

Η πρώτη εντολή είναι η επικεφαλίδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ με το όνομα του προγράμματος. Ακολουθεί το τμήμα δήλωσης των σταθερών (αν υπάρχουν) και το τμήμα δήλωσης των μεταβλητών με τον τύπο τους. Στη συνέχεια οι εκτελέσιμες εντολές γράφονται ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Οι διαδικασίες, αν υπάρχουν, γράφονται μετά το ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

6. Ποιες είναι οι διαφορές των εντολών ΟΣΟ και ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ;

Στην ΟΣΟ η συνθήκη ελέγχεται στην αρχή και ο βρόχος επαναλαμβάνεται όσο η συνθήκη είναι αληθής. Στη ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ η συνθήκη ελέγχεται στο τέλος και ο βρόχος επαναλαμβάνεται μέχρις ότου η συνθήκη γίνει αληθής, επομένως εκτελείται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά.

7. Ποια είναι η βασική διαφορά της εντολής ΓΙΑ από τις άλλες δύο εντολές επανάληψης;

Η ΓΙΑ χρησιμοποιείται για καθορισμένο αριθμό επαναλήψεων. Ο αριθμός επαναλήψεων των ΟΣΟ και ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ δεν είναι γνωστός εκ των προτέρων και εξαρτάται από τις συνθήκες που τις ελέγχουν.

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΑΕΠΠ Γ Λυκείου Κεφάλαια 7 & 8

Σε κάθε ερώτηση να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Υπάρχει μόνο μία σωστή επιλογή.

1. Ποιος από τους παρακάτω τύπους δεδομένων δέχεται μόνο δύο τιμές;

  1. Ακέραιος
  2. Πραγματικός
  3. Χαρακτήρας
  4. Λογικός

2. Ποιο από τα παρακάτω ονόματα είναι αποδεκτό στη ΓΛΩΣΣΑ;

  1. 100Α
  2. Μέση Τιμή
  3. Α100
  4. Κόστος$

3. Ποιο είναι το αποτέλεσμα της πράξης 17 MOD 5;

  1. 2
  2. 3
  3. 3.4
  4. 12

4. Ποια είναι η τιμή της έκφρασης 10 - 2 * 3;

  1. 24
  2. 4
  3. 16
  4. 8

5. Ποια από τις παρακάτω εντολές επανάληψης εκτελείται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά;

  1. ΟΣΟ...ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  2. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ
  3. ΓΙΑ...ΑΠΟ...ΜΕΧΡΙ
  4. Καμία από τις παραπάνω
Απαντήσεις σε πολλαπλής επιλογής ΑΕΠΠ Γ Λυκείου Κεφάλαια 7 & 8
ΕρώτησηΣωστή απάντησηΓιατί
1δΟ λογικός τύπος δέχεται μόνο τις τιμές ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.
2γΤο όνομα πρέπει να αρχίζει με γράμμα και να μην περιέχει κενά ή ειδικούς χαρακτήρες όπως το $.
3αΤο 17 διαιρούμενο με το 5 δίνει πηλίκο 3 και υπόλοιπο 2. Ο τελεστής MOD δίνει το υπόλοιπο, δηλαδή 2.
4βΟ πολλαπλασιασμός προηγείται της αφαίρεσης: 2 * 3 = 6 και 10 - 6 = 4.
5βΗ συνθήκη της ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ελέγχεται στο τέλος του βρόχου, άρα το σώμα εκτελείται τουλάχιστον μία φορά. Η ΟΣΟ και η ΓΙΑ μπορεί να μην εκτελεστούν καμία φορά.

Αντιστοίχιση ΑΕΠΠ Γ Λυκείου Κεφάλαια 7 & 8

Να αντιστοιχίσετε κάθε έννοια της στήλης Α με την περιγραφή της στη στήλη Β. Στη στήλη Β υπάρχουν δύο περιγραφές που περισσεύουν.

Στήλη ΑΣτήλη Β
1. ΔΙΑΒΑΣΕα. Υπολογίζει την απόλυτη τιμή του Χ.
2. ΓΡΑΨΕβ. Εισάγει τιμές από το πληκτρολόγιο στις μεταβλητές.
3. MODγ. Υπολογίζει το υπόλοιπο της ακέραιας διαίρεσης.
4. Τ_Ρ(Χ)δ. Υπολογίζει την τετραγωνική ρίζα του Χ.
5. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥε. Εμφανίζει τιμές στη μονάδα εξόδου.
–στ. Επανάληψη με έλεγχο της συνθήκης στο τέλος του βρόχου.
–ζ. Υπολογίζει το πηλίκο της ακέραιας διαίρεσης.
Απαντήσεις αντιστοίχισης ΑΕΠΠ Γ Λυκείου Κεφάλαια 7 & 8
Στήλη ΑΑντιστοιχίαΓιατί
1. ΔΙΑΒΑΣΕβΔιακόπτει την εκτέλεση και περιμένει την εισαγωγή τιμών από το πληκτρολόγιο.
2. ΓΡΑΨΕεΕμφανίζει σταθερές τιμές και τιμές μεταβλητών στη μονάδα εξόδου.
3. MODγΔίνει το υπόλοιπο της ακέραιας διαίρεσης (το πηλίκο το δίνει ο DIV, που είναι η περιγραφή ζ).
4. Τ_Ρ(Χ)δΕίναι η συνάρτηση της τετραγωνικής ρίζας (την απόλυτη τιμή τη δίνει η Α_Τ(Χ), που είναι η περιγραφή α).
5. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥστΗ συνθήκη ελέγχεται στο τέλος του βρόχου, γι' αυτό το σώμα εκτελείται τουλάχιστον μία φορά.

Για περισσότερες ερωτήσεις δείτε τα τεστ και τα διαγωνίσματα του site.

Συχνές ερωτήσεις για τις Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού ΑΕΠΠ

Ποιους τύπους δεδομένων υποστηρίζει η ΓΛΩΣΣΑ;

Η ΓΛΩΣΣΑ υποστηρίζει ακέραιους και πραγματικούς αριθμούς, χαρακτήρες (αλφαριθμητικά, μέσα σε απλά εισαγωγικά) και λογικούς, που δέχονται μόνο τις τιμές ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.

Ποιοι είναι οι κανόνες για τα ονόματα στη ΓΛΩΣΣΑ;

Τα ονόματα αποτελούνται από γράμματα του ελληνικού ή του λατινικού αλφαβήτου, ψηφία και κάτω παύλα (_), και πρέπει υποχρεωτικά να αρχίζουν με γράμμα. Οι δεσμευμένες λέξεις, όπως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΑΚΕΡΑΙΕΣ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ και ΑΝ, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ονόματα.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε σταθερά και μεταβλητή;

Η σταθερά είναι προκαθορισμένη τιμή που δεν αλλάζει κατά την εκτέλεση του προγράμματος. Η μεταβλητή παριστάνει μία ποσότητα της οποίας η τιμή μπορεί να αλλάζει, ενώ ο τύπος της μένει αναλλοίωτος και δηλώνεται υποχρεωτικά στο τμήμα δήλωσης μεταβλητών.

Τι κάνουν οι τελεστές DIV και MOD;

Ο DIV υπολογίζει το πηλίκο μιας διαίρεσης ακεραίων αριθμών και ο MOD το υπόλοιπο. Για παράδειγμα, 7 DIV 2 = 3 και 7 MOD 2 = 1.

Ποια είναι η ιεραρχία των πράξεων στη ΓΛΩΣΣΑ;

Πρώτα εκτελείται η ύψωση σε δύναμη, μετά ο πολλαπλασιασμός και η διαίρεση και τελευταία η πρόσθεση και η αφαίρεση. Όταν η ιεραρχία είναι ίδια, οι πράξεις εκτελούνται από τα αριστερά προς τα δεξιά, και οι παρενθέσεις αλλάζουν τη σειρά: η 2 + 3*4 δίνει 14 και η (2 + 3)*4 δίνει 20.

Η εντολή εκχώρησης είναι εξίσωση;

Όχι. Στην εξίσωση το αριστερό μέλος ισούται με το δεξιό. Στην εντολή εκχώρησης υπολογίζεται η τιμή της έκφρασης στη δεξιά πλευρά και εκχωρείται στη μεταβλητή της αριστερής πλευράς. Γι' αυτό χρησιμοποιείται το σύμβολο <- και όχι το ίσον.

Ποια είναι η δομή ενός προγράμματος στη ΓΛΩΣΣΑ;

Η πρώτη εντολή είναι η επικεφαλίδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ με το όνομα του προγράμματος. Ακολουθούν το τμήμα δήλωσης των σταθερών, αν υπάρχουν, και το τμήμα δήλωσης των μεταβλητών. Οι εκτελέσιμες εντολές γράφονται ανάμεσα στις λέξεις ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Ποια είναι η διαφορά των εντολών ΔΙΑΒΑΣΕ και ΓΡΑΨΕ;

Η ΔΙΑΒΑΣΕ εισάγει δεδομένα από το πληκτρολόγιο στις μεταβλητές που ακολουθούν. Η ΓΡΑΨΕ εμφανίζει σταθερές τιμές και τιμές μεταβλητών στη μονάδα εξόδου, συνήθως την οθόνη.

Ποιες είναι οι μορφές της εντολής ΑΝ;

Η εντολή ΑΝ έχει τρεις μορφές: ΑΝ...ΤΟΤΕ, ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ και ΑΝ...ΤΟΤΕ...ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ. Κάθε εντολή ΑΝ πρέπει να κλείνει με ΤΕΛΟΣ_ΑΝ. Η εντολή ΕΠΙΛΕΞΕ χρησιμοποιείται όταν οι εναλλακτικές περιπτώσεις είναι πολλές.

Πότε χρησιμοποιώ ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ και ΓΙΑ;

Η ΓΙΑ χρησιμοποιείται όταν ο αριθμός των επαναλήψεων είναι γνωστός. Η ΟΣΟ ελέγχει τη συνθήκη στην αρχή και η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ στο τέλος, οπότε εκτελείται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά. Γι' αυτό η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ είναι προτιμότερη όταν η επανάληψη θα συμβεί σίγουρα μία φορά, π.χ. στον έλεγχο αποδεκτών τιμών.