Πίνακες στο ΑΕΠΠ Γ΄ Λυκείου
Μεθοδολογίες και Λυμένες Ασκήσεις

Σε αυτή την ενότητα θα βρεις τις βασικές μεθοδολογίες για μονοδιάστατους και δισδιάστατους πίνακες, με λυμένες ασκήσεις, τον αλγόριθμο σε ΓΛΩΣΣΑ για καθεμία και ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις. Άλλωστε τα θέματα Δ ΑΕΠΠ από το 2001 και μετά είναι πάντα συνδιαστική άσκηση με ερωτήματα σε μονοδιάστατους και σε δισδιάστατους πίνακες. Πιθανό είναι να ζητηθεί και έλεγχος ορθότητας.

Οι μεθοδολογίες χρησιμοποιούνται σε ασκήσεις συμπλήρωσης κενών του Θέματος Β και σε ολόκληρα ερωτήματα του Θέματος Δ των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Για να είσαι έτοιμος για τις πανελλήνιες εξετάσεις της πληροφορικής βεβαιώσου πως γνωρίζεις τις κατηγορίες ασκήσεων: 1)άθροισμα 2) πλήθος 3)μέγιστο - ελάχιστο 4)ΜΟ - Ποσοστό 5)Αναζήτηση 6)Ταξινόμηση 7)Συγχώνευση 8)Διαχωρισμός 9)Συχνότητα 10)Απόσταση 11) Διαγώνιοι Τετραγωνικού Πϊνακα 12)Συμμετρικά Κελιά

Τι είναι ο πίνακας στο ΑΕΠΠ και πώς δηλώνεται στη ΓΛΩΣΣΑ

Ο πίνακας είναι μια στατική δομή δεδομένων που αποθηκεύει ένα σύνολο στοιχείων του ίδιου τύπου. Κάθε στοιχείο έχει μια θέση, που ονομάζεται δείκτης ή ευρετήριο. Το μέγεθος του πίνακα δηλώνεται εξαρχής και δεν αλλάζει κατά την εκτέλεση του προγράμματος.

Μονοδιάστατος και δισδιάστατος πίνακας

Μονοδιάστατος και δισδιάστατος πίνακας στη ΓΛΩΣΣΑ
ΕίδοςΔήλωσηΑναφορά σε στοιχείοΠαράδειγμα χρήσης
ΜονοδιάστατοςΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100]Α[i]Βαθμοί 100 μαθητών
ΔισδιάστατοςΑΚΕΡΑΙΕΣ: Β[3,4]Β[i,j]Βαθμοί 3 μαθητών σε 4 μαθήματα

Στον δισδιάστατο πίνακα το πρώτο ευρετήριο δείχνει τη γραμμή και το δεύτερο τη στήλη. Οι δείκτες ξεκινούν από το 1.

Πώς δηλώνω, διαβάζω και εμφανίζω έναν πίνακα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ανάγνωση_Πίνακα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], Β[3,4], i, j
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100        ! μονοδιάστατος
    ΔΙΑΒΑΣΕ Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3          ! δισδιάστατος: γραμμές
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4       ! στήλες
      ΔΙΑΒΑΣΕ Β[i,j]
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΓΡΑΨΕ Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Στις μεθοδολογίες που ακολουθούν ο πίνακας θεωρείται ήδη διαβασμένος. Στις εξετάσεις συνήθως δίνεται ως δεδομένο.

Παράλληλοι πίνακες για δεδομένα διαφορετικού τύπου

Δεν μπορούμε να βάλουμε ονόματα (ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ) και βαθμούς (ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ) στον ίδιο πίνακα. Χρησιμοποιούμε παράλληλους πίνακες ίδιου μεγέθους, όπου το στοιχείο με δείκτη i αφορά τον ίδιο μαθητή και στους δύο.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: Ον[50]
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Β[50]

Ποια μεθοδολογία πινάκων να χρησιμοποιήσω στο ΑΕΠΠ
οδηγός λέξεων-κλειδιών της εκφώνησης

Πριν γράψεις κώδικα, βρες τη λέξη-κλειδί της εκφώνησης. Ο πίνακας δείχνει ποια μεθοδολογία ταιριάζει σε κάθε φράση.

Λέξεις-κλειδιά εκφώνησης και μεθοδολογία πινάκων
Τι ζητά η εκφώνησηΜεθοδολογίαΕνότητα
«συνολικό άθροισμα», «σύνολο»Άθροισμα με μία ή δύο επαναλήψειςΆθροισμα
«για κάθε γραμμή / στήλη», «ανά»Μηδενισμός και εμφάνιση μέσα στην εξωτερική επανάληψηΆθροισμα, Μέγιστο
«μεγαλύτερος», «μικρότερος», «σε ποια θέση»Μέγιστο ή ελάχιστο (με θέση)Μέγιστο
«υπάρχει;», «σε ποια θέση βρίσκεται;»Σειριακή αναζήτηση (δυαδική αν είναι ταξινομημένος)Αναζήτηση
«σε αύξουσα / φθίνουσα σειρά»Ταξινόμηση φυσαλίδας ή κατ' επιλογήΤαξινόμηση
«χώρισε σε δύο πίνακες»ΔιαχωρισμόςΔιαχωρισμός
«ένωσε δύο ταξινομημένους πίνακες»ΣυγχώνευσηΣυγχώνευση
«πόσες φορές εμφανίζεται κάθε τιμή»Πίνακας συχνοτήτωνΣυχνότητα

Άθροισμα στοιχείων πίνακα στη ΓΛΩΣΣΑ

Άθροισμα στοιχείων μονοδιάστατου πίνακα

Διατρέχουμε όλα τα στοιχεία και τα προσθέτουμε σε έναν αθροιστή. Ο αθροιστής αρχικοποιείται πάντα με 0, ενώ στο γινόμενο η αρχική τιμή είναι 1.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Άθροισμα_Πίνακα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Α[100], Άθροισμα
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i
ΑΡΧΗ
  Άθροισμα <- 0
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    Άθροισμα <- Άθροισμα + Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Το άθροισμα είναι: ', Άθροισμα
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Άθροισμα στοιχείων δισδιάστατου πίνακα (συνολικό)

Χρησιμοποιούμε δύο εμφωλευμένες επαναλήψεις. Για το συνολικό άθροισμα αρχικοποιούμε μία φορά, έξω από όλες τις επαναλήψεις, και εμφανίζουμε μετά το τέλος τους.

Άθροισμα <- 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100          ! γραμμές
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200        ! στήλες
    Άθροισμα <- Άθροισμα + Α[i,j]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Το συνολικό άθροισμα είναι: ', Άθροισμα

Άθροισμα στοιχείων δισδιάστατου πίνακα ανά γραμμή

Υπολογίζει το άθροισμα κάθε γραμμής, π.χ. το άθροισμα βαθμών κάθε μαθητή όταν οι γραμμές είναι μαθητές. Όταν η εκφώνηση λέει «για κάθε» ή «ανά», ο μηδενισμός και η εμφάνιση γίνονται μέσα στην εξωτερική επανάληψη.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100          ! για κάθε γραμμή
  ΑθρΓραμμής <- 0
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200
    ΑθρΓραμμής <- ΑθρΓραμμής + Α[i,j]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Άθροισμα γραμμής ', i, ': ', ΑθρΓραμμής
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Προσοχή: αν τα αθροίσματα χρειάζονται σε επόμενο ερώτημα (π.χ. για μέγιστο), αποθήκευσέ τα σε μονοδιάστατο πίνακα ΑθρΓ[i], ώστε να μη χαθούν όταν μηδενίζεται η μεταβλητή.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
  ΑθρΓ[i] <- 0
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200
    ΑθρΓ[i] <- ΑθρΓ[i] + Α[i,j]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Άθροισμα στοιχείων δισδιάστατου πίνακα ανά στήλη

Υπολογίζει το άθροισμα κάθε στήλης, π.χ. το συνολικό βαθμό της τάξης σε κάθε μάθημα. Η εξωτερική επανάληψη διατρέχει τις στήλες και η εσωτερική τις γραμμές.

ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200          ! για κάθε στήλη
  ΑθρΣτήλης <- 0
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΑθρΣτήλης <- ΑθρΣτήλης + Α[i,j]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Άθροισμα στήλης ', j, ': ', ΑθρΣτήλης
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Μέγιστο και ελάχιστο στοιχείο πίνακα στη ΓΛΩΣΣΑ

Μέγιστο στοιχείο μονοδιάστατου πίνακα

Αρχικοποιούμε το μέγιστο με το πρώτο στοιχείο και συγκρίνουμε με τα υπόλοιπα. Για το ελάχιστο ισχύει η ίδια μεθοδολογία με την ανισότητα Α[i] < ΜΙΝ.

ΜΑΧ <- Α[1]
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100
  ΑΝ Α[i] > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
    ΜΑΧ <- Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Το μέγιστο στοιχείο είναι: ', ΜΑΧ

Αν η εκφώνηση ζητά και τη θέση του μεγίστου (ή το όνομα, όταν υπάρχει παράλληλος πίνακας), κρατάμε μία ακόμη μεταβλητή:

ΜΑΧ <- Α[1]
ΘέσηΜΑΧ <- 1
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100
  ΑΝ Α[i] > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
    ΜΑΧ <- Α[i]
    ΘέσηΜΑΧ <- i
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ Ον[ΘέσηΜΑΧ], ΜΑΧ

Μέγιστο στοιχείο δισδιάστατου πίνακα

Χρησιμοποιούμε δύο εμφωλευμένες επαναλήψεις και συγκρίνουμε κάθε στοιχείο με το τρέχον μέγιστο.

ΜΑΧ <- Α[1,1]
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200
    ΑΝ Α[i,j] > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
      ΜΑΧ <- Α[i,j]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Το μέγιστο στοιχείο είναι: ', ΜΑΧ

Προσοχή: αν ζητείται το μέγιστο ανάμεσα σε στοιχεία που ικανοποιούν επιπλέον συνθήκη (π.χ. μικρότερα του 10), δεν αρχικοποιείς με το πρώτο κελί, γιατί μπορεί να μην την ικανοποιεί. Αρχικοποιείς με μια ακραία μικρή τιμή (π.χ. -1000).

Μέγιστο στοιχείο δισδιάστατου πίνακα για κάθε γραμμή

Βρίσκει το μέγιστο κάθε γραμμής, π.χ. τον υψηλότερο βαθμό κάθε μαθητή. Η εμφάνιση γίνεται μέσα στην εξωτερική επανάληψη.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100          ! για κάθε γραμμή
  ΜΑΧΓραμμής <- Α[i,1]
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 200
    ΑΝ Α[i,j] > ΜΑΧΓραμμής ΤΟΤΕ
      ΜΑΧΓραμμής <- Α[i,j]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστο γραμμής ', i, ': ', ΜΑΧΓραμμής
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Μέγιστο στοιχείο δισδιάστατου πίνακα για κάθε στήλη

Βρίσκει το μέγιστο κάθε στήλης, π.χ. τον υψηλότερο βαθμό της τάξης σε κάθε μάθημα. Η εσωτερική επανάληψη των γραμμών ξεκινά από το 2.

ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 200          ! για κάθε στήλη
  ΜΑΧΣτήλης <- Α[1,j]
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100
    ΑΝ Α[i,j] > ΜΑΧΣτήλης ΤΟΤΕ
      ΜΑΧΣτήλης <- Α[i,j]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστο στήλης ', j, ': ', ΜΑΧΣτήλης
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Αναζήτηση σε πίνακα: σειριακή και δυαδική αναζήτηση ΑΕΠΠ

Σειριακή αναζήτηση σε μονοδιάστατο πίνακα

Η σειριακή αναζήτηση ελέγχει διαδοχικά τα στοιχεία μέχρι να βρει την τιμή ή να φτάσει στο τέλος. Εφαρμόζεται σε μη ταξινομημένους ή μικρούς πίνακες. Με την ΟΣΟ σταματά μόλις βρεθεί το στοιχείο, ενώ με τη ΓΙΑ θα γίνονταν άσκοπες επαναλήψεις.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Σειριακή_Αναζήτηση
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], Κλειδί, i, Θέση
  ΛΟΓΙΚΕΣ: Βρέθηκε
ΑΡΧΗ
  ΔΙΑΒΑΣΕ Κλειδί
  Βρέθηκε <- ΨΕΥΔΗΣ
  Θέση <- 0
  i <- 1
  ΟΣΟ i <= 100 ΚΑΙ Βρέθηκε = ΨΕΥΔΗΣ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    ΑΝ Α[i] = Κλειδί ΤΟΤΕ
      Βρέθηκε <- ΑΛΗΘΗΣ
      Θέση <- i
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    i <- i + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΑΝ Βρέθηκε = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Βρέθηκε στη θέση: ', Θέση
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δεν βρέθηκε'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Δυαδική αναζήτηση σε ταξινομημένο πίνακα

Η δυαδική αναζήτηση εφαρμόζεται μόνο σε ταξινομημένους πίνακες. Συγκρίνει το κλειδί με το μεσαίο στοιχείο και συνεχίζει στο αριστερό ή στο δεξί μισό, μέχρι να το βρει ή να εξαντληθεί το διάστημα. Ο κώδικας υποθέτει αύξουσα ταξινόμηση.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δυαδική_Αναζήτηση
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], Κλειδί, Αριστερά, Δεξιά, Μέση, Θέση
  ΛΟΓΙΚΕΣ: Βρέθηκε
ΑΡΧΗ
  ΔΙΑΒΑΣΕ Κλειδί
  Αριστερά <- 1
  Δεξιά <- 100
  Βρέθηκε <- ΨΕΥΔΗΣ
  Θέση <- 0
  ΟΣΟ Αριστερά <= Δεξιά ΚΑΙ Βρέθηκε = ΨΕΥΔΗΣ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    Μέση <- (Αριστερά + Δεξιά) DIV 2
    ΑΝ Α[Μέση] = Κλειδί ΤΟΤΕ
      Βρέθηκε <- ΑΛΗΘΗΣ
      Θέση <- Μέση
    ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ Α[Μέση] > Κλειδί ΤΟΤΕ
      Δεξιά <- Μέση - 1
    ΑΛΛΙΩΣ
      Αριστερά <- Μέση + 1
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΑΝ Βρέθηκε = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Βρέθηκε στη θέση: ', Θέση
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δεν βρέθηκε'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Δυαδική αναζήτηση στον πίνακα 2, 5, 8, 12, 16, 23, 38 με κλειδί 23
ΒήμαΑριστεράΔεξιάΜέσηΑ[Μέση]Ενέργεια
11741212 < 23, άρα Αριστερά = 5
257623Βρέθηκε στη θέση 6

Σειριακή ή δυαδική αναζήτηση: ποια να διαλέξω

Σύγκριση σειριακής και δυαδικής αναζήτησης
ΧαρακτηριστικόΣειριακήΔυαδική
Απαιτεί ταξινομημένο πίνακαΌχιΝαι
Πώς ψάχνειΈνα-ένα τα στοιχείαΧωρίζει επαναληπτικά τον πίνακα στη μέση
Συγκρίσεις σε πίνακα 1000 στοιχείωνΜέχρι 1000Το πολύ 10 (210 = 1024)

Ταξινόμηση πίνακα στο ΑΕΠΠ: φυσαλίδα (ευθείας ανταλλαγής) και κατ'επιλογή

Ταξινόμηση φυσαλίδας (ευθείας ανταλλαγής) σε ΓΛΩΣΣΑ

Η ταξινόμηση φυσαλίδας συγκρίνει γειτονικά στοιχεία και τα ανταλλάσσει όταν είναι σε λάθος σειρά. Στην αύξουσα ταξινόμηση τα μικρότερα στοιχεία πηγαίνουν στην αρχή και τα μεγαλύτερα στο τέλος.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ταξινόμηση_Φυσαλίδας
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], i, j, Προσωρινή
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 100
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 100 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
      ΑΝ Α[j-1] > Α[j] ΤΟΤΕ        ! αύξουσα ταξινόμηση
        Προσωρινή <- Α[j]
        Α[j] <- Α[j-1]
        Α[j-1] <- Προσωρινή
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΓΡΑΨΕ Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα για Α = 3, 1, 2: στην πρώτη διαδρομή (i = 2) για j = 3 η σύγκριση 1 > 2 είναι ψευδής, ενώ για j = 2 η σύγκριση 3 > 1 είναι αληθής και ο πίνακας γίνεται 1, 3, 2. Στη δεύτερη διαδρομή (i = 3), για j = 3, η σύγκριση 3 > 2 είναι αληθής και ο πίνακας γίνεται 1, 2, 3.

  • Φθίνουσα ταξινόμηση: αλλάζεις την ανισότητα σε Α[j-1] < Α[j].
  • Παράλληλοι πίνακες: ταξινομείς όλους με την ίδια σύγκριση και με ξεχωριστή προσωρινή μεταβλητή για κάθε πίνακα.
  • Ισοβαθμίες: τις λαμβάνεις υπόψη μόνο όταν το ζητά ρητά η εκφώνηση.

Ταξινόμηση κατ' επιλογή σε ΓΛΩΣΣΑ

Η ταξινόμηση κατ' επιλογή βρίσκει σε κάθε βήμα το μικρότερο στοιχείο του μη ταξινομημένου τμήματος και το τοποθετεί στην αρχή του. Για φθίνουσα ταξινόμηση αλλάζεις την ανισότητα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ταξινόμηση_Κατ_Επιλογή
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], i, j, ΘέσηΜΙΝ, Προσωρινή
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 99
    ΘέσηΜΙΝ <- i
    ΓΙΑ j ΑΠΟ i+1 ΜΕΧΡΙ 100
      ΑΝ Α[j] < Α[ΘέσηΜΙΝ] ΤΟΤΕ
        ΘέσηΜΙΝ <- j
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    Προσωρινή <- Α[i]               ! αντιμετάθεση
    Α[i] <- Α[ΘέσηΜΙΝ]
    Α[ΘέσηΜΙΝ] <- Προσωρινή
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΓΡΑΨΕ Α[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα για Α = 3, 1, 2: για i = 1 το μικρότερο είναι το 1 στη θέση 2, και μετά την αντιμετάθεση ο πίνακας γίνεται 1, 3, 2. Για i = 2 το μικρότερο του υπόλοιπου τμήματος είναι το 2 στη θέση 3, και μετά την αντιμετάθεση γίνεται 1, 2, 3.

Διαχωρισμός, συγχώνευση και συχνότητα σε πίνακα ΑΕΠΠ

Διαχωρισμός μονοδιάστατου πίνακα σε δύο πίνακες με ΓΛΩΣΣΑ

Η μεθοδολογία χωρίζει έναν πίνακα σε δύο νέους με βάση ένα κριτήριο (θετικοί και μη θετικοί, άρτιοι και περιττοί). Χρησιμοποιούμε έναν δείκτη για κάθε νέο πίνακα. Δίνεις και στους δύο νέους πίνακες το μέγεθος του αρχικού, γιατί δεν γνωρίζεις πόσα στοιχεία θα πάνε σε καθέναν.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διαχωρισμός_Πίνακα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], Β[100], Γ[100], i, Κ1, Κ2
ΑΡΧΗ
  Κ1 <- 0                       ! δείκτης του Β (θετικοί)
  Κ2 <- 0                       ! δείκτης του Γ (μη θετικοί)
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΑΝ Α[i] > 0 ΤΟΤΕ
      Κ1 <- Κ1 + 1
      Β[Κ1] <- Α[i]
    ΑΛΛΙΩΣ
      Κ2 <- Κ2 + 1
      Γ[Κ2] <- Α[i]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Κ1
    ΓΡΑΨΕ Β[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Κ2
    ΓΡΑΨΕ Γ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Συγχώνευση δύο ταξινομημένων πινάκων με ΓΛΩΣΣΑ

Η συγχώνευση ενώνει δύο ταξινομημένους πίνακες σε έναν τρίτο ταξινομημένο. Ο i διατρέχει τον πρώτο πίνακα, ο j τον δεύτερο και ο k τον νέο. Σε κάθε βήμα αντιγράφουμε το μικρότερο από τα δύο τρέχοντα στοιχεία. Όταν τελειώσει ο ένας πίνακας, αντιγράφουμε τα υπόλοιπα του άλλου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Συγχώνευση_Πινάκων
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], Β[200], Γ[300], i, j, k
ΑΡΧΗ
  i <- 1
  j <- 1
  k <- 0
  ΟΣΟ i <= 100 ΚΑΙ j <= 200 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    k <- k + 1
    ΑΝ Α[i] <= Β[j] ΤΟΤΕ
      Γ[k] <- Α[i]
      i <- i + 1
    ΑΛΛΙΩΣ
      Γ[k] <- Β[j]
      j <- j + 1
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΟΣΟ i <= 100 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ          ! υπόλοιπα του Α
    k <- k + 1
    Γ[k] <- Α[i]
    i <- i + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΟΣΟ j <= 200 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ          ! υπόλοιπα του Β
    k <- k + 1
    Γ[k] <- Β[j]
    j <- j + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 300
    ΓΡΑΨΕ Γ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Παράδειγμα: με Α = 1, 4, 7 και Β = 2, 3, 9 προκύπτει Γ = 1, 2, 3, 4, 7, 9.

Συχνότητα εμφάνισης τιμών σε πίνακα με ΓΛΩΣΣΑ

Υπολογίζει πόσες φορές εμφανίζεται κάθε τιμή (π.χ. βαθμοί 1–20) με έναν πίνακα συχνοτήτων όπου η θέση αντιστοιχεί στην τιμή. Στη θέση 1 αποθηκεύεται πόσες φορές εμφανίστηκε ο βαθμός 1, στη θέση 2 ο βαθμός 2, και ούτω καθεξής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Συχνότητα_Τιμών
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100], ΣΥΧ[20], i
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 20
    ΣΥΧ[i] <- 0
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
    ΣΥΧ[Α[i]] <- ΣΥΧ[Α[i]] + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 20
    ΓΡΑΨΕ 'Η τιμή ', i, ' εμφανίζεται ', ΣΥΧ[i], ' φορές'
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Αν οι τιμές περιλαμβάνουν και το 0, χρησιμοποίησε ΣΥΧ[Α[i] + 1] ως δείκτη και δήλωσε τον πίνακα με μία θέση παραπάνω.

Συχνά λάθη μαθητών στους πίνακες ΑΕΠΠ πανελλαδικές εξετάσεις

  • Αποθηκεύεις δεδομένα διαφορετικού τύπου στον ίδιο πίνακα, αντί να χρησιμοποιήσεις παράλληλους πίνακες.
  • Δηλώνεις πίνακα με μέγεθος μικρότερο από αυτό που χρησιμοποιείς και παίρνεις δείκτη εκτός ορίων.
  • Δηλώνεις πίνακα ως ΑΚΕΡΑΙΕΣ ενώ τα στοιχεία έχουν δεκαδικά.
  • Στο «ανά γραμμή» ή «ανά στήλη» αρχικοποιείς το άθροισμα ή το μέγιστο έξω από την εξωτερική επανάληψη, ή το εμφανίζεις μετά το τέλος της.
  • Αρχικοποιείς το μέγιστο ή το ελάχιστο με 0 αντί για ένα στοιχείο του πίνακα.
  • Κάνεις ανταλλαγή τιμών χωρίς προσωρινή μεταβλητή και χάνεις μία από τις δύο τιμές.
  • Ταξινομείς μόνο έναν από δύο παράλληλους πίνακες, και τα δεδομένα δεν αντιστοιχούν πια.
  • Εφαρμόζεις δυαδική αναζήτηση σε πίνακα που δεν είναι ταξινομημένος.
  • Στη συγχώνευση ξεχνάς να αντιγράψεις τα υπόλοιπα στοιχεία του πίνακα που δεν τελείωσε.
  • Ξεκινάς υπολογισμούς πριν διαβαστεί ο πίνακας.

Λυμένες ασκήσεις πινάκων ΑΕΠΠ με εξήγηση

Άσκηση 1: Μέσος όρος, πλήθος και μέγιστος βαθμός με παράλληλους πίνακες

Εκφώνηση: Να διαβάζονται τα ονόματα και οι βαθμοί 5 μαθητών. Να υπολογίζονται και να εμφανίζονται ο μέσος όρος των βαθμών, το πλήθος των μαθητών με βαθμό μεγαλύτερο από τον μέσο όρο και το όνομα του μαθητή με τον μέγιστο βαθμό.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Βαθμοί_Μαθητών
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: Ον[5]
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Β[5], Άθροισμα, ΜΟ, ΜΑΧ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, Πλήθος, ΘέσηΜΑΧ
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΔΙΑΒΑΣΕ Ον[i], Β[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  Άθροισμα <- 0
  ΜΑΧ <- Β[1]
  ΘέσηΜΑΧ <- 1
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    Άθροισμα <- Άθροισμα + Β[i]
    ΑΝ Β[i] > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
      ΜΑΧ <- Β[i]
      ΘέσηΜΑΧ <- i
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΜΟ <- Άθροισμα / 5
  Πλήθος <- 0
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΑΝ Β[i] > ΜΟ ΤΟΤΕ
      Πλήθος <- Πλήθος + 1
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μέσος όρος: ', ΜΟ
  ΓΡΑΨΕ 'Πάνω από τον μέσο όρο: ', Πλήθος
  ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστος βαθμός: ', Ον[ΘέσηΜΑΧ], ΜΑΧ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Επεξήγηση: Για τους μαθητές Άννα 14, Νίκος 9, Μαρία 18, Γιώργος 12, Ελένη 17 το άθροισμα είναι 70 και ο μέσος όρος 14. Πάνω από 14 έχουν η Μαρία και η Ελένη, άρα το πλήθος είναι 2 (το 14 δεν είναι μεγαλύτερο από τον μέσο όρο). Ο μέγιστος βαθμός είναι 18 και ανήκει στη Μαρία. Ο μέσος όρος υπολογίζεται μετά τον βρόχο και το όνομα βρίσκεται από τη θέση του μεγίστου στον παράλληλο πίνακα.

Άσκηση 2: Άθροισμα, μέσος όρος και μέγιστο σε δισδιάστατο πίνακα

Εκφώνηση: Ο πίνακας Θ[3,4] περιέχει τις θερμοκρασίες 3 πόλεων (γραμμές) για 4 ημέρες (στήλες). Να υπολογιστούν και να εμφανιστούν το άθροισμα και ο μέσος όρος των θερμοκρασιών κάθε πόλης και η μέγιστη θερμοκρασία όλου του πίνακα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Θερμοκρασίες
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Θ[3,4], ΑθρΠόλης, ΜΟΠόλης, ΜΑΧ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4
      ΔΙΑΒΑΣΕ Θ[i,j]
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΜΑΧ <- Θ[1,1]
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
    ΑθρΠόλης <- 0
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4
      ΑθρΠόλης <- ΑθρΠόλης + Θ[i,j]
      ΑΝ Θ[i,j] > ΜΑΧ ΤΟΤΕ
        ΜΑΧ <- Θ[i,j]
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΜΟΠόλης <- ΑθρΠόλης / 4
    ΓΡΑΨΕ 'Πόλη ', i, ': άθροισμα ', ΑθρΠόλης, ', μέσος όρος ', ΜΟΠόλης
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστη θερμοκρασία: ', ΜΑΧ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Αποτελέσματα για τα δεδομένα του παραδείγματος
ΠόληΘερμοκρασίεςΆθροισμαΜέσος όρος
120, 22, 25, 218822
218, 19, 17, 207418.5
325, 27, 30, 2610827

Επεξήγηση: Το άθροισμα μηδενίζεται μέσα στην εξωτερική επανάληψη (για κάθε πόλη) και εμφανίζεται πριν κλείσει. Το μέγιστο αρχικοποιείται μία φορά έξω από τις επαναλήψεις, γιατί ζητείται το μέγιστο όλου του πίνακα. Η μέγιστη θερμοκρασία είναι 30.

Άσκηση 3: Φθίνουσα ταξινόμηση παράλληλων πινάκων σε ΓΛΩΣΣΑ

Εκφώνηση: Δίνονται τα ονόματα και οι βαθμοί 5 μαθητών στους πίνακες Ον[5] και Β[5]. Να ταξινομηθούν οι μαθητές σε φθίνουσα σειρά βαθμού και να εμφανιστούν τα ονόματα με τους βαθμούς.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ταξινόμηση_Μαθητών
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: Ον[5], ΠροσωρινόΟν
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: Β[5], ΠροσωρινόςΒ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΔΙΑΒΑΣΕ Ον[i], Β[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 5
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 5 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
      ΑΝ Β[j-1] < Β[j] ΤΟΤΕ        ! φθίνουσα
        ΠροσωρινόςΒ <- Β[j]
        Β[j] <- Β[j-1]
        Β[j-1] <- ΠροσωρινόςΒ
        ΠροσωρινόΟν <- Ον[j]
        Ον[j] <- Ον[j-1]
        Ον[j-1] <- ΠροσωρινόΟν
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΓΡΑΨΕ Ον[i], Β[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Επεξήγηση: Για τα δεδομένα της Άσκησης 1 το αποτέλεσμα είναι Μαρία 18, Ελένη 17, Άννα 14, Γιώργος 12, Νίκος 9. Η ανισότητα Β[j-1] < Β[j] δίνει φθίνουσα σειρά, και σε κάθε ανταλλαγή μετακινούνται και τα δύο στοιχεία (βαθμός και όνομα), ώστε οι πίνακες να παραμένουν παράλληλοι.

Ερωτήσεις θεωρίας πινάκων ΑΕΠΠ:
πολλαπλής επιλογής, Σωστό/Λάθος και αντιστοίχιση

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής για τους πίνακες

Ερώτηση 1. Ποια από τις παρακάτω δομές δεδομένων είναι στατική;

  1. Λίστα
  2. Δέντρο
  3. Πίνακας
  4. Γράφος
Δες την απάντηση

Σωστό: γ. Ο πίνακας είναι στατική δομή, με σταθερό μέγεθος.

Ερώτηση 2. Η δυαδική αναζήτηση εφαρμόζεται:

  1. Μόνο σε μη ταξινομημένους πίνακες
  2. Μόνο σε ταξινομημένους πίνακες
  3. Σε οποιονδήποτε πίνακα
  4. Μόνο σε δισδιάστατους πίνακες
Δες την απάντηση

Σωστό: β. Χωρίς ταξινόμηση, η σύγκριση με το μεσαίο στοιχείο δεν δείχνει προς ποια πλευρά να συνεχίσουμε.

Ερώτηση 3. Ποια μέθοδος ταξινόμησης συγκρίνει γειτονικά στοιχεία και τα ανταλλάσσει αν είναι σε λάθος σειρά;

  1. Ταξινόμηση κατ' επιλογή
  2. Ταξινόμηση φυσαλίδας
  3. Δυαδική αναζήτηση
  4. Σειριακή αναζήτηση
Δες την απάντηση

Σωστό: β. Οι γ και δ είναι μέθοδοι αναζήτησης και όχι ταξινόμησης.

Ερώτηση 4. Σε έναν μονοδιάστατο πίνακα Α[100], η αναφορά Α[5] σημαίνει:

  1. Το 5ο στοιχείο του πίνακα
  2. Το 100ό στοιχείο του πίνακα
  3. Το άθροισμα των 5 πρώτων στοιχείων
  4. Τον μέσο όρο των 5 πρώτων στοιχείων
Δες την απάντηση

Σωστό: α. Ο αριθμός μέσα στις αγκύλες είναι ο δείκτης, δηλαδή η θέση του στοιχείου.

Ερώτηση 5. Ποια πρόταση ισχύει για τη συγχώνευση δύο ταξινομημένων πινάκων;

  1. Ο προκύπτων πίνακας είναι πάντα ταξινομημένος
  2. Ο προκύπτων πίνακας είναι πάντα μη ταξινομημένος
  3. Ο προκύπτων πίνακας έχει το μισό μέγεθος
  4. Η συγχώνευση δεν απαιτεί ταξινομημένους πίνακες
Δες την απάντηση

Σωστό: α. Αντιγράφοντας κάθε φορά το μικρότερο τρέχον στοιχείο, ο τρίτος πίνακας προκύπτει ταξινομημένος.

Ερώτηση 6. Στην ταξινόμηση κατ' επιλογή, σε κάθε βήμα:

  1. Ανταλλάσσουμε γειτονικά στοιχεία
  2. Επιλέγουμε το μικρότερο στοιχείο του μη ταξινομημένου τμήματος
  3. Χωρίζουμε τον πίνακα στα μισά
  4. Συγχωνεύουμε δύο πίνακες
Δες την απάντηση

Σωστό: β. Το στοιχείο αυτό τοποθετείται στην αρχή του μη ταξινομημένου τμήματος.

Ερώτηση 7. Πόσα στοιχεία έχει ο δισδιάστατος πίνακας Β[3,4];

  1. 7
  2. 12
  3. 3
  4. 4
Δες την απάντηση

Σωστό: β. Ο πίνακας έχει 3 γραμμές επί 4 στήλες, δηλαδή 12 στοιχεία.

Ερώτηση 8. Για να υπολογίσουμε το άθροισμα κάθε γραμμής ενός δισδιάστατου πίνακα, πού μηδενίζουμε τον αθροιστή;

  1. Πριν από τις δύο επαναλήψεις
  2. Μέσα στην εξωτερική επανάληψη, πριν από την εσωτερική
  3. Μέσα στην εσωτερική επανάληψη
  4. Μετά το τέλος των επαναλήψεων
Δες την απάντηση

Σωστό: β. Ο αθροιστής πρέπει να ξεκινά από 0 για κάθε νέα γραμμή.

Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους για τους πίνακες

1. Ο πίνακας είναι στατική δομή δεδομένων.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Το μέγεθός του δηλώνεται εξαρχής και δεν αλλάζει.

2. Σε έναν μονοδιάστατο πίνακα μπορούμε να αποθηκεύσουμε δεδομένα διαφορετικού τύπου.

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Τα στοιχεία ενός πίνακα είναι πάντα του ίδιου τύπου.

3. Οι διαστάσεις ενός πίνακα δεν μπορούν να μεταβάλλονται κατά την εκτέλεση του αλγορίθμου.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Οι διαστάσεις είναι σταθερές.

4. Σε έναν δισδιάστατο πίνακα 50×13 μπορούμε να αποθηκεύσουμε στην 1η στήλη τα ονόματα 50 μαθητών και στις επόμενες 12 στήλες τους μέσους όρους τους στα 12 μαθήματα.

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Τα ονόματα είναι χαρακτήρες και οι μέσοι όροι πραγματικοί αριθμοί, και όλα τα στοιχεία ενός πίνακα πρέπει να έχουν τον ίδιο τύπο. Χρησιμοποιούμε δύο πίνακες: έναν χαρακτήρων για τα ονόματα και έναν πραγματικών [50,12] για τους μέσους όρους.

5. Η σειριακή αναζήτηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε μη ταξινομημένους πίνακες.

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε ταξινομημένους πίνακες, απλώς δεν εκμεταλλεύεται την ταξινόμηση.

6. Η δυαδική αναζήτηση μπορεί να εφαρμοστεί σε μη ταξινομημένο πίνακα.

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Απαιτεί ταξινομημένο πίνακα.

7. Ο πίνακας έχει σταθερό μέγεθος, το οποίο δηλώνεται εξαρχής κατά την υλοποίηση.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της στατικής δομής.

8. Η ταξινόμηση φυσαλίδας είναι ο πιο απλός και ταυτόχρονα ο πιο γρήγορος αλγόριθμος ταξινόμησης.

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Είναι απλή, αλλά όχι η πιο γρήγορη.

9. Σε έναν ταξινομημένο πίνακα, η δυαδική αναζήτηση είναι πιο αποδοτική από τη σειριακή.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Χρειάζεται πολύ λιγότερες συγκρίσεις, γιατί υποδιπλασιάζει σε κάθε βήμα το διάστημα αναζήτησης.

10. Στην ταξινόμηση κατ' επιλογή, σε κάθε βήμα επιλέγουμε το μικρότερο στοιχείο του μη ταξινομημένου τμήματος.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Αυτό ισχύει για την αύξουσα ταξινόμηση.

11. Κατά τη συγχώνευση δύο ταξινομημένων πινάκων, ο προκύπτων πίνακας είναι επίσης ταξινομημένος.

Δες την απάντηση

ΣΩΣΤΟ. Αντιγράφουμε κάθε φορά το μικρότερο τρέχον στοιχείο.

12. Στον πίνακα Α[100] της ΓΛΩΣΣΑ, το πρώτο στοιχείο είναι το Α[0].

Δες την απάντηση

ΛΑΘΟΣ. Οι δείκτες ξεκινούν από το 1, άρα το πρώτο στοιχείο είναι το Α[1].

Ασκήσεις αντιστοίχισης για τους πίνακες

Άσκηση 1. Αντιστοίχισε τις έννοιες της στήλης Α με τις περιγραφές της στήλης Β. Δύο περιγραφές περισσεύουν.

Αντιστοίχιση 1: έννοιες πινάκων και περιγραφές
Στήλη ΑΣτήλη Β
1. Στατική δομή δεδομένωνα) Πίνακας
2. Σειριακή αναζήτησηβ) Εφαρμόζεται σε οποιονδήποτε πίνακα
3. Δυαδική αναζήτησηγ) Εφαρμόζεται μόνο σε ταξινομημένους πίνακες
4. Ταξινόμηση φυσαλίδαςδ) Συγκρίνει γειτονικά στοιχεία
5. Ταξινόμηση κατ' επιλογήε) Επιλέγει το μικρότερο στοιχείο του μη ταξινομημένου τμήματος
6. Συγχώνευση πινάκωνστ) Ενώνει δύο ταξινομημένους πίνακες σε έναν
7. Διαχωρισμός πίνακαζ) Χωρίζει έναν πίνακα σε δύο με βάση ένα κριτήριο
8. Άθροισμα δισδιάστατου πίνακαη) Χρησιμοποιεί δύο εμφωλευμένες επαναλήψεις
9. Μέγιστο μονοδιάστατου πίνακαθ) Συγκρίνει κάθε στοιχείο με το τρέχον μέγιστο
–ι) Συνδέει τα στοιχεία με δείκτες προς τον επόμενο κόμβο
–ια) Εφαρμόζεται μόνο σε δισδιάστατους πίνακες
Δες την απάντηση

1 → α, 2 → β, 3 → γ, 4 → δ, 5 → ε, 6 → στ, 7 → ζ, 8 → η, 9 → θ. Οι περιγραφές ι (λίστα) και ια περισσεύουν.

Άσκηση 2. Αντιστοίχισε τις μεθοδολογίες της στήλης Α με τα χαρακτηριστικά της στήλης Β. Μία περιγραφή περισσεύει.

Αντιστοίχιση 2: μεθοδολογίες πινάκων και χαρακτηριστικά
Στήλη ΑΣτήλη Β
1. Άθροισμα μονοδιάστατου πίνακαα) Χρησιμοποιεί μία επανάληψη
2. Άθροισμα δισδιάστατου πίνακαβ) Χρησιμοποιεί δύο εμφωλευμένες επαναλήψεις
3. Μέγιστο μονοδιάστατου πίνακαγ) Συγκρίνει κάθε στοιχείο με το τρέχον μέγιστο
4. Ταξινόμηση φυσαλίδαςδ) Ανταλλάσσει γειτονικά στοιχεία
5. Δυαδική αναζήτησηε) Απαιτεί ταξινομημένο πίνακα
–στ) Δεν χρειάζεται καμία επανάληψη
Δες την απάντηση

1 → α, 2 → β, 3 → γ, 4 → δ, 5 → ε. Η περιγραφή στ περισσεύει.

Συχνές ερωτήσεις μαθητών για τους πίνακες στο ΑΕΠΠ πανελλήνιες εξετάσεις

Τι είναι ο πίνακας στην ΑΕΠΠ;

Ο πίνακας είναι μια στατική δομή δεδομένων που αποθηκεύει ένα σύνολο στοιχείων του ίδιου τύπου, τα οποία προσπελάζονται με δείκτη. Το μέγεθός του δηλώνεται εξαρχής και δεν αλλάζει κατά την εκτέλεση του προγράμματος.

Πώς δηλώνω και διαβάζω πίνακα στη ΓΛΩΣΣΑ;

Τον δηλώνεις στο τμήμα ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ με τον τύπο και το μέγεθος, π.χ. ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[100] ή ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Β[3,4], και τον διαβάζεις με επανάληψη ΓΙΑ και την εντολή ΔΙΑΒΑΣΕ Α[i]. Για δισδιάστατο πίνακα χρησιμοποιείς δύο εμφωλευμένες ΓΙΑ.

Ποια είναι η διαφορά μονοδιάστατου και δισδιάστατου πίνακα;

Ο μονοδιάστατος πίνακας έχει έναν δείκτη, π.χ. Α[i], και μοιάζει με λίστα τιμών. Ο δισδιάστατος έχει δύο δείκτες, γραμμή και στήλη, π.χ. Β[i,j], και μοιάζει με πίνακα γραμμών και στηλών.

Πότε χρησιμοποιώ σειριακή και πότε δυαδική αναζήτηση;

Η σειριακή αναζήτηση χρησιμοποιείται σε μικρούς ή μη ταξινομημένους πίνακες. Η δυαδική αναζήτηση εφαρμόζεται μόνο σε ταξινομημένους πίνακες και είναι πολύ πιο αποδοτική: για 1000 στοιχεία χρειάζεται το πολύ 10 συγκρίσεις, γιατί υποδιπλασιάζει το διάστημα σε κάθε βήμα.

Ποια είναι η διαφορά ταξινόμησης φυσαλίδας και κατ' επιλογή;

Η ταξινόμηση φυσαλίδας συγκρίνει και ανταλλάσσει γειτονικά στοιχεία μέχρι να ταξινομηθεί ο πίνακας. Η ταξινόμηση κατ' επιλογή βρίσκει σε κάθε βήμα το μικρότερο στοιχείο του μη ταξινομημένου τμήματος και το τοποθετεί στη σωστή θέση.

Πώς λειτουργεί η συγχώνευση δύο ταξινομημένων πινάκων;

Χρησιμοποιούμε τρεις δείκτες, έναν για κάθε πίνακα. Σε κάθε βήμα συγκρίνουμε τα τρέχοντα στοιχεία των δύο πινάκων και αντιγράφουμε το μικρότερο στον τρίτο. Όταν τελειώσει ο ένας πίνακας, αντιγράφουμε τα υπόλοιπα του άλλου. Ο τρίτος πίνακας προκύπτει ταξινομημένος.

Μπορώ να αποθηκεύσω ονόματα και βαθμούς στον ίδιο πίνακα;

Όχι, γιατί όλα τα στοιχεία ενός πίνακα πρέπει να είναι του ίδιου τύπου. Χρησιμοποιείς παράλληλους πίνακες: έναν χαρακτήρων για τα ονόματα και έναν πραγματικών για τους βαθμούς, όπου η θέση i αφορά τον ίδιο μαθητή και στους δύο.

Πώς υπολογίζω το άθροισμα ενός δισδιάστατου πίνακα συνολικά, ανά γραμμή και ανά στήλη;

Για το συνολικό άθροισμα αρχικοποιείς τον αθροιστή με 0 μία φορά και χρησιμοποιείς δύο εμφωλευμένες επαναλήψεις. Για άθροισμα ανά γραμμή (ή ανά στήλη) μηδενίζεις τον αθροιστή μέσα στην εξωτερική επανάληψη και εμφανίζεις το αποτέλεσμα πριν κλείσει.

Πώς βρίσκω το μέγιστο στοιχείο ενός πίνακα και τη θέση του;

Αρχικοποιείς το μέγιστο με το πρώτο στοιχείο και τη θέση με 1, και διατρέχεις τα υπόλοιπα. Όταν ένα στοιχείο είναι μεγαλύτερο από το τρέχον μέγιστο, ενημερώνεις και το μέγιστο και τη θέση.

Συνέχισε με τα υποπρογράμματα, την δομή επανάληψης και όλες τις μεθοδολογίες ΑΕΠΠ. Διάβασε και τη θεωρία της Πληροφορικής Γ΄ Λυκείου. Για εξάσκηση υπάρχουν οι ασκήσεις με λύσεις και τα διαγωνίσματα.